Rood

kaal aspergebed

Na een hopeloos natte vrijdag en zaterdag, vandaag gelukkig een redelijk mooie dag met af en toe wat zon en slechts een heel enkel buitje. Helaas is één dag in de week te weinig om de tuin goed bij te kunnen houden, maar op dit moment kan het dus niet anders en moet ik het meeste onkruid nu dan maar even met rust laten en me concentreren op het andere werk. Vrijdagavond zag ik op Gardeners World dat Monty Don zijn asperges al ging afknippen om te voorkomen dat door de wind de grote planten te veel heen en weer waaien en dus de planten zelf in de grond beschadigd raken. Dat was dan vandaag mijn eerste werk en nog een flinke klus. De twintig planten zijn inmiddels flink gegroeid en met zo'n zes stengels per plant, valt er aardig wat te snoeien. Bij de eigenaar van de grond lag nog een grote berg compost/mest voor de huurders en ik heb 1 kruiwagen vol meegenomen en die op het nu kale aspergebed gelegd. Een buurman zei dat het compost was, maar ik geloof eerder dat het champignonmest is, omdat ik flinke champignons in de grote berg zag groeien. Voor de asperges zal champignonmest niet zo'n kwaad kunnen, maar voor de rest van de tuin gebruik ik het liever niet omdat het lang in de grond blijft en aardappels er erg veel last van schurft van krijgen.

Nadat ik andere leeggekomen delen van de tuin nog wat verder onkruidvrij had gemaakt heb ik de plantenstengels van de asperges op de kale stukken grond gelegd ter bescherming van de bodem in de winter.
Ook heb ik de meeste stokken van de stokbonen uit de grond gehaald en de restant planten op de composthoop gegooid; nu staan er nog vier stokken in de grond waaraan de witte droogboon Grote Spaanse Witte doorgroeit; wie weet kan ik eind oktober nog steeds verse bonen oogsten? Het is een dankbare boon en een flinke groeier, die veel hoger wordt dan de 2.50 meter hoge stokken; bovenin is het dan ook een grote warboel van groen en bonen!



Stokboon Grote Spaanse Witte

Verder heb ik de courgetteplanten en de paprikaplanten op de composthoop gegooid en nog een paar laatste kleine courgettes en groene paprika's meegenomen naar huis. Het was moeilijk kiezen wat ik nog meer zou meenemen deze week, omdat er toch nog redelijk veel aan groente te oogsten valt; ik heb nu 1 grote krop ijsbergsla, 2 kleine kropjes rode krulsla, 3 stronken andijvie, een flinke hoeveelheid palmkool en nog een bakje met frambozen in de koelkast liggen. Snijbiet, bietjes en venkel zijn een volgende keer weer aan de beurt. Ik had nog knoflook meegenomen om uit te planten, maar daar ben ik jammer genoeg niet meer aan toegekomen; misschien dat er volgende week nog een paar mooie dagen in het weekend gaan komen om dat klusje te doen.



Snijbiet

Toen ik de foto's die ik vandaag gemaakt had terugzag viel het me op dat er nu zulke mooie rode planten in de tuin staan. De blauwe bosbes is schitterend rood verkleurd, de snijbiet waar het zonlicht prachtig op de rode stengels en het roodachtige blad valt en de Hybrid Rugosa roos Thérèse Bugnet, waarvan de rode stengels nu extra opvallen doordat het meeste blad van deze roos is afgevallen.

Blauwe bosbes in rode hersftkleur

Therese Bugnet

 

Eerste koude Nacht

Op het journaal hoorde ik gisteren dat het vannacht 2 graden Celsius zou worden; al behoorlijk fris dus voor eind september. Vanmorgen nog even naar de tuin geweest, maar daar was van de koude nacht gelukkig niets te merken. De courgettes groeien nu in een wat rustiger tempo en ik heb er twee van een redelijk formaat kunnen plukken.

ijsberg- en rode krulsla

De ijsbergsla begint behoorlijke kroppen te maken en daarvan kan ik er volgende week wel een of twee mee naar huis nemen. De borlotti bonen zijn zo goed als gedroogd en de gedroogde peulen heb ik van de planten afgeknipt om ze thuis in de schuur nog verder te laten drogen en straks te doppen.

De bietjes groeien gestaag door en, doordat ik ze in het  voorjaar redelijk dicht gezaaid had, zorgen zelf prachtig voor een gespreide oogst; de afgelopen tijd plukte ik steeds de grootste (!) bietjes, waardoor de andere plantjes weer wat meer ruimte kregen om te groeien en dan een paar weken later goed zijn om te plukken. Er staan er in ieder geval nu nog genoeg om een paar weken vooruit te kunnen. Van de snijbiet ga ik straks weer een hartige taart maken; verder nog een nieuw vooraadje palmkool mee naar huis genomen om deze week weer van te smullen en een mooie rode paprika.



bietjes Bull's blood

radicchio

Alles groeit nu in een rustig maar gestaag tempo: radicchio, andijvie, venkel zijn over enkele weken prima te oogsten. Jammer dat de vogels mijn frambozen ontdekt hebben: er hing vandaag maar één (amper) rijpe framboos aan de struik. Volgend jaar zal ik deze struiken toch maar met een net gaan afdekken om zelf ook nog van de frambozen te kunnen genieten; wat fruit betreft is het dit jaar maar een slecht jaar: amper peren, weinig aardbeien en pruimen, geen appels, geen bramen, geen loganbessen en nu -door de vogels- ook maar weinig frambozen. Gelukkig heeft de vlier wel voldoende bessen geproduceerd, maar daar heb ik al zoveel van geplukt dat ik de rest voor de vogels laat hangen. Jammer dat ze zo ondankbaar zijn en als toetje dan toch nog mijn frambozen opeten.



Yacon plant

De Yacon planten zijn redelijk gegroeid, maar niet zo hoog geworden als ik had gedacht; ze zijn amper een meter hoog; ik ben heel benieuwd of er ook eetbare knollen gevormd zijn. Moet dus wel het weer in de gaten houden, want deze planten zijn -net als dahlia's- heel koude gevoelig. Misschien dat ik volgende week vast één plant ga opgraven. Van dezelfde familie is dan de aardpeer totaal anders: die plant kan juist heel goed tegen kou en je oogst ze pas na de eerste vorst; knollen die je vergeet te oogsten lopen in het voorjaar gewoon uit. Ze zeggen wel eens dat als je eenmaal een aardpeer in je tuin hebt, je altijd aardperen in je tuin hebt. In het  voorjaar heb ik 4 rode aardpeertjes in mijn tuin geplant en het zijn inmiddels enorme planten geworden van meer dan twee meter hoog.

Relaxte tijd in de moestuin

Dit is eigenlijk de mooiste tijd van het jaar voor een moestuin; er hoeft even niet veel gewerkt te worden, maar er kan des te meer geoogst worden. De mooie nazomer maakt het nu dubbel zo lekker in de tuin: gisteren een paar uur relaxed bezig geweest om op mijn knieën wat onkruid weg te halen, rond te lopen, te kijken en foto's te maken. De tuin staat er al met al nog goed bij en er hoeft eigenlijk niet veel aan te gebeuren. Omdat de vaste planten zich enorm uitzaaien, wel een rondje met de schoffel gedaan over het (nu nog) brede toegangspad van mijn tuin naar de kas. Afgelopen maandag na het werk nog een flinke hoeveelheid groente uit mijn tuin gehaald, waaronder ruim 2 kilo vlierbessen en daarvan heb ik deze week heerlijke siroop gemaakt.

overzicht, met links asperges, stokbonen, venkel, kolen, bloemen/rozendeel en  rechts vooraan jonge rabarberplanten

Mijn 'buit' afgelopen maandag en vandaag: vlierbessen, kwetsen, paprika's, courgettes, paarse snijbonen, Grote Spaanse witte bonen, herfstframbozen, kilo's tomaten, palmkool, snijbiet, koolrabi en bietjes! En er is voorlopig nog genoeg om de komende weken opnieuw te oogsten; daarnaast ligt in mijn schuur nog een voorraad Ratte d'Ardeche aardappels, sjalotten, rode en gele uien en knoflook. De pas uitgeplante andijvie, venkel, sla en radicchio groeien ook goed, evenals de Red kuri pompoentjes. Ook de aardperen Fleuron d'Anjou zijn enorm geworden: het is echt verbazingwekkend hoe deze kleine smakelijke knolletjes in korte tijd zulke enorme planten worden. Door de wind van de afgelopen dagen zijn er een paar planten omgeknakt, maar zolang ze nog enigszins aan de plant zelf vast zitten groeien ze gewoon weer verder!

jonge rozenstruiken en rechts de aardperen

De halfstam appelboom heeft nu wel erg veel takken gekregen en daarom heb er ik vandaag een aantal flinke takken uitgehaald; als ik wacht tot de winter ben ik bang dat hij een nog grotere groeispurt krijgt, vandaar dus toch maar een late zomersnoei. Op goed geluk een aantal recht omhoog groeiende takken weggehaald zodat de boom weer een wat opener structuur krijgt. Monty Don schreef geloof ik ergens dat je door een goed gesnoeide appelboom met gemak een hoed moest kunnen gooien. Mijn Panama hoed ligt thuis dus ik heb het nog niet kunnen uitproberen!

appelboom vóór de snoei

Verder is de enige fruitboom waar dit jaar dan nog vruchten aan komen, naast de Betuwse kwets, de Gieser Wildeman leipeer; de paar peren zijn dit jaar wel erg groot geworden, maar zijn nog net niet rijp genoeg om al te plukken; nog een weekje wachten denk ik.



Gieser Wildeman peren

 

Einde vakantietijd

Mijn vakantie zit er al weer bijna op en eigenlijk ook zo'n beetje het moestuinseizoen; beide zijn voorbij gevlogen. Van zaaien en uitplanten naar oogsten en weer afbouwen en plannen maken voor een nieuw seizoen komend jaar. De tuin zelf begint nu weer wat vorm te krijgen nu ik een groot aantal van de vaste planten er eindelijk uit heb gekregen; de rozen en de fruitbomen zijn na een paar jaar al wat groter geworden en maken dat de tuin wat meer body heeft. Ook weet ik nu na een paar jaar tuinieren wat wel en wat helaas wat minder goed gaat, los van het feit dat moeder natuur ook nog een grote vinger in de pap heeft en er voor zorgt dat zelfs de beste plannen verkeerd kunnen uitpakken. Dit jaar is een vreemd jaar geweest: een te koud en te nat voorjaar en een zomer die pas de laatste weken echt even haar gezicht heeft laten zien.

afrikaantjes rondom de palmkool en rozenstruiken op de achtergrond

Door de late strenge vorst en het rare weer heb ik dit jaar helaas geen appels, geen bramen, weinig aardbeien, maar weer wel heel veel kruisbessen, witte aalbessen en dit jaar een eerste oogst van blauwe bosbessen gehad. De bonen zijn pas laat op gang gekomen, wat dan weer een voordeel is, want terwijl mijn buren al vroeg van hun bonen genoten, ben ik nu in ons complex de enige die nog wekelijks bonen kan plukken. De combinatie citrusafrikaantjes met palmkool blijkt ook een goede keuze te zijn geweest, want er is nog geen rups te zien op mijn koolplanten en de planten zelf groeien als 'kool'; ook de courgettes, snijbiet en bietjes doen het dit jaar weer prachtig en ik had een geweldig goede oogst van aardappels, uien en knoflook, waarmee ik de winter voorlopig wel doorkom.

courgettes

Ook de rozen in mijn tuin staan er prachtig bij en het ziet er naar uit dat mijn allergrootste wens om naast een moestuin ook een 'rosarium' te hebben een beetje gaat uitkomen. Er staan nu zo'n 30 verschillende rozen in mijn tuin en met een beetje geluk worden er dat aan het eind van het jaar 40 soorten. Toegegeven een rosarium hoort waarschijnlijk veel meer rozen te herbergen, maar voor mij is het elke keer weer een genoegen om naar mijn rozen te gaan en te kijken hoe ze er bij staan.

Cardinal de Richelieu in juni



Vakantie

Na een heel jaar werken eindelijk vakantie; heerlijk: niets moet en alles kan en ook het weer werkt even mee. Gisteren was het hier warm, zonnig en droog en heb ik een lange dag in de moestuin doorgebracht. Eerst met het gewoon lekker rondlopen en vervolgens met het bekijken wat anders moet in de tuin. Doordat ik de afgelopen weken veel van de zichzelf enorm uitzaaiende vaste planten heb verwijderd kan ik nu ook zien waar misschien plaats is om nog meer rozen te zetten! Als ik optimistisch ben is er plek voor zeker 10 nieuwe rozen, maar ik kan het misschien maar beter iets meer bescheiden houden. Zal de komende weken dus nog kritisch blijven kijken naar potentiële plekken. Eén roos van mijn verlanglijstje moet er zeker komen en dat is de rugosa roos Ritausma die ik vorige week bij kwekerij De Bierkreek heb gezien; er is een hele mooie plaats vrijgekomen in de buurt van de rugosaroos Blanc Double de Coubert, naast een van de appelbomen.

herfstframboos Autumn Bliss

beginnende framboos naast bloem

De tuin zelf staat er redelijk bij en de bonen beginnen goed te groeien; nog even en ik kan de eerste bonen plukken; ook de tomaten, bietjes, snijbiet, koolrabi, palmkool en paprika's groeien goed. Alleen de sla en de artisjokken gaan dit jaar niet goed. Aan slechts één artisjokplant zit nu een kleine artisjok; de rest heeft alleen nog maar blad aangemaakt. Ook aan de bramen hangen dit jaar weinig vruchten, maar de vorig jaar geplante frambozen doen het geweldig en daar zal ik binnenkort zo te zien bakken vol van kunnen plukken.

rode paprika

en naar rood verkleurend

Glorie van Holland halfstam appel

De appelbomen hebben dit jaar maar weinig vruchten en ik zag dat van de paar appels die aan de Glorie van Holland hangen, er al eentje door de vogels is aangevreten; hopelijk blijven ze van de andere appels af. Maar de vlier daarentegen hangt nu vol met bessen, dus dat wordt straks heerlijk vlierbessensiroop maken. De struik begint alleen wel erg groot te worden en ik zal hem komend voorjaar maar verder terugsnoeien dan ik dit jaar heb gedaan. Voor nu heb ik een paar van de langste takken wat teruggeknipt. Ook de leiappels heb ik alweer flink in model gebracht door alle lange scheuten tot op 1 à 2 bladeren terug te knippen.


De thuis gezaaide venkel en radicchio staan er na het verspenen goed bij en kunnen binnenkort uitgeplant worden; ik denk dat ik dit jaar eens op de leeg blijvende stukken grond wat groenbemester ga inzaaien; waarschijnlijk de mooie phacaelia (ook wel bijenbrood genoemd).

Weer nachtvorst, waar blijft de lente?

aardappels naast rode tuinbonen

Nog even en dan zouden de bonen de grond in kunnen, maar het weer werkt nog niet echt mee; vannacht hebben we nachtvorst gehad en ik zag vandaag bij mijn buren dat sommige aardappelplanten daar vorstschade hebben opgelopen. Gelukkig hebben mijn planten geen last gehad van de vorst en staan ze er mooi groen bij. Misschien dat het aanaarden net genoeg bescherming heeft geboden. Door dit weer heb ik helemaal geen zin om naar de planten te kijken die van warmere temperaturen houden, terwijl die toch onderhand wel uitgeplant moeten worden. De paprika's en pepers staan al weken in de koude bak te wachten en de courgettes en komkommers staan nog steeds gewoon binnen. Hopelijk is het komende donderdag met Hemelvaart een mooie dag om in de tuin te werken. De tomaten in de kas hebben in ieder geval geen last gehad van de koude nacht, ondanks dat de ramen van de kas een klein stukje open staan (anders wordt het overdag wel erg heet daar binnen). Ze groeien goed en ik heb ze al voor de eerste maal gediefd.

De rode tuinbonen staan nu alle mooi in bloei en aan de perenboom zie ik al piepkleine peertjes hangen; ook de kruisbessenstruik hangt barstensvol met bessen en de bramen zitten volop met bloemknoppen, maar de meeste tijd gaat -zoals altijd- op aan het onkruid trekken. Zeker 3 uur weer op mijn knieën rondgekropen om het vele onkruid (in mijn tuin bestaat dat voornamelijk uit duizenden zaailingen van alle vaste planten) te lijf te gaan. Doordat er zoveel regen is gevallen is de grond helaas veel te nat om met een schoffel te werken en zit er niets anders op dan met de hand zoveel mogelijk vast weg te halen., maar nu zijn de rijtjes met de al opgekomen koolrabi, bietjes en snijbiet weer mooi zichtbaar.

paarse en witte koolrabi

Groeispurt

Door de vele regen groeit alles, inclusief het onkruid, nu wel erg hard. Van de groene asperges kan ik zeker zo'n 2 kilo per week steken en van de rabarber haal ik met gemak per week wel 3 tot 4 kilo! Ik zag dat de bietjes en snijbiet ook al mooi opkomen en de koolrabi moet volgende week vermoedelijk al uitgedund worden. De tuinbonen staan nu bijna allemaal al volop in bloei en ik ben heel benieuwd naar de rode tuinboon Karmazijn, waarvan nu enkele rode bloemen zichtbaar zijn. Zoals elk jaar worden de bladranden van de planten door kevertjes aangevreten, waardoor de bladeren er gekarteld uit zien, maar verder hebben de planten daar naar mijn idee geen last vast. Hopelijk blijft de zwarte bonenluis nu wel nog even weg; vorig jaar door de droogte en hitte was dat voor het eerst een enorme plaag, waardoor ik bijna geen bonen heb kunnen plukken.

Omdat ik vorige week de klimroos tot de grond heb moeten terugsnoeien, en ik toen zag dat de (goedkope) rozenboog al flink aan het roesten was, heb ik een steviger en zwaarder model rozenboog besteld, die al na 2 dagen werd bezorgd! De boog in elkaar zetten was eenvoudig, maar pas met heel veel moeite heb ik uiteindelijk in mijn eentje de boog op zijn plaats gekregen, nadat ik bij een eerste poging met boog en al ben omgevallen, daarbij de nodige asperges ommaaiend; een flinke blauwe plek op mijn neus en blauwe plekken op mijn armen was mijn schade. Gelukkig viel ik niet op de rozen zelf of de daar in de buurt staande jonge frambozenplanten. De nieuwe boog is met zijn 1.50 meter veel breder dan de oude boog, waardoor de rozen nu precies aan de binnenkant van de boog passen; als de rozen gaan groeien leid ik de stengels dan maar naar de buitenkant waarna ze verder omhoog kunnen groeien.

Het valt me op dat in een paar dagen tijd alles ineens ontzettend groen wordt; de kruisbessen zijn enorme struiken geworden, de vlier loopt gigantisch uit en de aardbeien zitten vol bloemen. In de Gardeners' World van mei las ik een handige tip van iemand die in plaats van stro, opgefrommelde kranten onder de aardbeien legt. Slakken kunnen er niet overheen kruipen om bij de aardbeien te komen en kranten zouden sneller drogen dan stro en geven ook wat meer 'steun' aan de vruchten. Aan het eind van het seizoen kunnen de oude kranten op de composthoop en blijf je niet achter met een lading stro dat soms nog ziektekiemen of schimmels kan bevatten. Omdat ik makkelijker aan kranten kan komen dan aan (mooi lang en los) stro wil ik dat dit jaar eens gaan uitproberen en kijken hoe dat bevalt.

'To Bloom or not to Bloom'

Het is jammer genoeg nog steeds te koud 's nachts met temperaturen rond het vriespunt om de tomaten in de kas uit te planten; wat een verschil met vorig jaar toen april een erg warme maand was en de tomaten rond deze tijd al in de kas stonden. Ik moet dus nog even geduld uitoefenen en wachten op wat betere temperaturen.

Gieser Wildeman

De Gieser Wildeman peer heeft gelukkig geen schade van de vorst opgelopen en hangt vol met bloesem, terwijl de kleipeer -die het vorig jaar zo goed had gedaan- geen enkel bloempje heeft. Misschien een combinatie van beurtjaar en strenge vorst? De pruim daarentegen bloeit weer volop en ook de bloesemknoppen van de appels staan op het punt van open gaan. De in het najaar geplante kweepeer heeft zo te zien de vorst inderdaad niet overleefd en staat er dood bij. Ik wacht nog een maandje om te zien of er nog toch nog leven in zit, maar waarschijnlijk zit er niets anders op dan in het najaar een nieuwe struik te planten.

kleipeer

Betuwse kwets

Van de op 23 maart gepote aardappels zie ik op sommige plaatsen de Rattes al boven de aangeaarde heuveltjes verschijnen! In verband met de nachtvorsten heb ik er nog wat extra grond als bescherming op gelegd. Gisteren ben ik dan eindelijk begonnen met het eerste buiten zaaien van het jaar van paarse en lichtgroene koolrabi, een rijtje rucola, twee soorten bietjes en de donkerrode snijbiet 'Rhubarb Chard'. Deze week ga ik binnenshuis weer verder met het zaaien van courgettes, komkommer en pompoenen (een 'Hokkaido Mix' en 'Red Kuri'). Over een paar weken (rond half mei) kunnen dan de vele soorten bonen de grond in en alle voorgezaaide pepers, paprika's, artisjokken, courgettes, komkommers en pompoenen mogen dan ook eindelijk uitgeplant worden; het bizarre is dan dat ik dan tegen die tijd ook kan gaan starten met het zaaien van 'najaars'- groenten zoals roodlof, venkel, andijvie en veldsla, terwijl het toch nog eerst echt een keertje zomer zal moeten worden. Als je een moestuin hebt lijken de seizoenen wel erg hard voorbij te gaan!

Asperges en mispels

Groene asperges

Dit lekker lange Paasweekend gebruikt om in de tuin te werken; door het afwisselende weer blijft het beperkt door om en om te werken en wat andere dingen te doen. Een mooie combinatie eigenlijk. De asperges hebben het onder hun plastic tunneltje naar hun zin gehad en ik heb vrijdag al circa 12 asperges kunnen steken. Onder het nettunneltje is het toch wat kouder gebleven en die rij asperges was dan ook een stuk kleiner. Dit weekend heb ik de beide tunnels weggehaald omdat ik verwacht dat de meeste nachtvorsten nu wel weg zullen blijven. De peren staan gelukkig nog niet helemaal in bloei; alsof ze aanvoelden dat er vorst aan zat te komen; de pruim staat al wel volop in bloei, maar die boom staat iets meer beschut doordat ze naast de kas staat en zo iets minder last heeft van een koude westenwind.
De vorig jaar geplante mispel 'Nottingham' loopt uit met prachtig groen-rood blad en in elk bladpaar zie ik al knoppen zitten; dus dit jaar al bloemen en dus mispels; de kweepeer daarentegen doet nog helemaal niets en ik ben benieuwd of de struik de winter heeft overleefd. De stam voelt aan alsof hij nog leeft, maar ik zie nog nergens iets dat op uitlopen lijkt.

Mispel 'Nottingham'

Ik wilde de composthoop gaan omzetten, maar moest dan eerst de andere bak vol met inmiddels bruikbare compost leegmaken; vol enthousiasme begonnen met kruiwagens vol te scheppen, maar het is nu zoveel compost dat ik uiteindelijk besloot het geleidelijk aan te gaan doen en heb ik alleen compost bij de bramen, frambozen, vlier en rabarber gelegd. Als het gevaar op nachtvorst is geweken zal ik nog compost onder de bessenstruiken leggen en kijk dan nog wel waar ik de rest van de compost zal gebruiken. Eigenlijk moet ik 3 bakken hebben, maar daar is helaas geen ruimte meer voor.

De Yacon knollen zijn vrijdag al bezorgd en ik heb de knollen in potten opgepot en binnen bij het raam gezet; half mei kunnen ze dan uitgeplant worden. Gisteren heb ik in de tuin nog eens rond gekeken waar ze dan kunnen komen te staan en ik denk dat naast de kas nog wel twee mooie plekken over zijn; dan staan ze redelijk uit de wind en kan ik er ook goed bij. Deze week heb ik nog weer twee extra rabarberplanten besteld: 'Holsteiner Blut' en 'Valentine'; die ga ik dan zetten naast de rassen 'Red Champagne' en 'Sutton's Seedless'; zo krijg ik dan twee rijen rabarber aan weerszijden van het hoofdpad van mijn tuin. Vrijdag heb ik de eerste rabarber kunnen plukken van de al wat oudere onbekende planten; de vroegste daarvan geeft wat groen-rode stengels en is niet zo zuur, wat ik eigenlijk wel jammer vind. Er staat één plant tussen die pas later oogst geeft, maar die wel heerlijk rode friszure rabarber geeft. Nog even wachten dus.

Gisteren heb ik de kas eens uitgemest en schoongemaakt; de laag temperzon op de ruiten aan de buitenkant van de kas is nog goed genoeg voor een nieuw seizoen, dus die hoef ik dit jaar niet opnieuw aan te brengen. Binnen heb ik de oppottafels verzet zodat er straks meer ruimte is voor de tomatenplanten en pepers. Daarna de bovenste laag hooi en grond verwijderd en die op de composthoop, respectievelijk in de tuin gegooid; vervolgens in de ontstane geulen 8 grote gieters (10 liter)  water gegoten en daarna opgevuld met grond uit tomatengroeizakken; weer water gegeven en tot slot afgedekt met een nieuwe laag hooi en weer water gegeven. Een lekker stoffig klusje dus, maar nu is de kas gereed om volgende week de tomaten uit te planten.

Thuis nog de citrusafrikaantjes gezaaid en de al gezaaide palmkool en bladbroccoli is goed opgekomen en kunnen binnenkort in potjes of modules verspeend worden. Volgende week ga ik toch echt eens verder met het buiten in de volle grond zaaien van bietjes, snijbiet en koolrabi.