Eerste 'warme' lentedag

Dit weekend de tomaten en de pompoenen verspeend; met de pepers en paprika's wacht ik nog even totdat deze wat groter zijn. Nu ook palmkool, twee soorten komkommers en zoethout gezaaid. Met het zaaien van courgettes, citrusafrikaantjes en bladkool wacht ik nog een of twee weken. De tuinbonen beginnen gelukkig toch wat groter te worden en met een beetje geluk kunnen ze volgende week uitgeplant worden. Zaterdag was het hier nog erg koud en van zaterdag op zondag heeft het zelfs tot bijna -8 graden gevroren. Zondag was het eindelijk eens windstil en scheen de zon, waardoor het lekker weer was om in de tuin te werken met een temperatuur van zo'n 8 graden.



Aardappelbed

Omdat ik eerst de grond met de spitvork wilde losmaken om de aardappels en de uien te poten, kon al snel de jas en daarna ook het fleecevest uit. De aardappels zitten nu in een bed van zo'n 4 meter lang op de plaats waar vorig jaar bonen hebben gestaan en de uien (rode, witte en 2 soorten sjalotten) zitten eveneens in een bed van zo'n 4 meter lang waar vorig jaar de aardappels in de grond hebben gezeten. Omdat de grond nog koud is heb ik de aardappels alleen met behulp van een bollenpoter in de grond gedaan en houd ik de grond nog even vlak; pas als de aardappels opkomen zal ik de grond rondom de planten gaan ophogen.



Overzicht, met in het midden de uien; op de achtergrond 2 appelbomen, bessen- en rozenstruiken

In de rode aalbessenstruiken Jonkheer van Tets zie ik vanuit de grond allemaal nieuwe scheuten opkomen; hopelijk gaan de struiken zich nu eindelijk settelen (na het verplanten van een paar jaar terug) en wordt de bessenoogst weer zoals die hoort te zijn. De asperges laten zich nu nog niet zien, en ook de appels en de pruimen staan nog stil, maar de peren beginnen al wel uit te lopen en de rabarber komt al aardig op. Met een beetje geluk kan ik volgende week al enkele stengels van de vroege soort Timperly Early oogsten. Ook van de vorig jaar nieuw geplante soorten zie ik bij drie planten kleine groeipunten boven de grond komen. Die zijn dus toch aangeslagen. Bij één plant zie (en voel) ik nog niets: daar nog even afwachten dus.

Gieser Wildeman peer



'latere'
 naamloze rabarber

vroege rabarber Timperly Early


















De vorig jaar geplante kievitsbloem heeft het op zijn plek blijkbaar naar zijn zin gehad, want ik zie dat deze ook ineens boven de grond is verschenen en al bloemknoppen heeft aangemaakt. Leuk dat dit plantje het toch blijkt te doen in mijn droge zandgrond. Misschien omdat ze naast de compostbak staat en daardoor wat meer vocht en voeding krijgt.
Volgende week wordt het naar verwachting nog mooier weer en met een beetje geluk kan ik dan ter plaatse de bietjes, snijbiet, koolrabi, sla en pastinaken gaan zaaien.

Kievitsbloem en paarse dovenetel

Relaxte tijd in de moestuin

Dit is eigenlijk de mooiste tijd van het jaar voor een moestuin; er hoeft even niet veel gewerkt te worden, maar er kan des te meer geoogst worden. De mooie nazomer maakt het nu dubbel zo lekker in de tuin: gisteren een paar uur relaxed bezig geweest om op mijn knieën wat onkruid weg te halen, rond te lopen, te kijken en foto's te maken. De tuin staat er al met al nog goed bij en er hoeft eigenlijk niet veel aan te gebeuren. Omdat de vaste planten zich enorm uitzaaien, wel een rondje met de schoffel gedaan over het (nu nog) brede toegangspad van mijn tuin naar de kas. Afgelopen maandag na het werk nog een flinke hoeveelheid groente uit mijn tuin gehaald, waaronder ruim 2 kilo vlierbessen en daarvan heb ik deze week heerlijke siroop gemaakt.

overzicht, met links asperges, stokbonen, venkel, kolen, bloemen/rozendeel en  rechts vooraan jonge rabarberplanten

Mijn 'buit' afgelopen maandag en vandaag: vlierbessen, kwetsen, paprika's, courgettes, paarse snijbonen, Grote Spaanse witte bonen, herfstframbozen, kilo's tomaten, palmkool, snijbiet, koolrabi en bietjes! En er is voorlopig nog genoeg om de komende weken opnieuw te oogsten; daarnaast ligt in mijn schuur nog een voorraad Ratte d'Ardeche aardappels, sjalotten, rode en gele uien en knoflook. De pas uitgeplante andijvie, venkel, sla en radicchio groeien ook goed, evenals de Red kuri pompoentjes. Ook de aardperen Fleuron d'Anjou zijn enorm geworden: het is echt verbazingwekkend hoe deze kleine smakelijke knolletjes in korte tijd zulke enorme planten worden. Door de wind van de afgelopen dagen zijn er een paar planten omgeknakt, maar zolang ze nog enigszins aan de plant zelf vast zitten groeien ze gewoon weer verder!

jonge rozenstruiken en rechts de aardperen

De halfstam appelboom heeft nu wel erg veel takken gekregen en daarom heb er ik vandaag een aantal flinke takken uitgehaald; als ik wacht tot de winter ben ik bang dat hij een nog grotere groeispurt krijgt, vandaar dus toch maar een late zomersnoei. Op goed geluk een aantal recht omhoog groeiende takken weggehaald zodat de boom weer een wat opener structuur krijgt. Monty Don schreef geloof ik ergens dat je door een goed gesnoeide appelboom met gemak een hoed moest kunnen gooien. Mijn Panama hoed ligt thuis dus ik heb het nog niet kunnen uitproberen!

appelboom vóór de snoei

Verder is de enige fruitboom waar dit jaar dan nog vruchten aan komen, naast de Betuwse kwets, de Gieser Wildeman leipeer; de paar peren zijn dit jaar wel erg groot geworden, maar zijn nog net niet rijp genoeg om al te plukken; nog een weekje wachten denk ik.



Gieser Wildeman peren

 

Snoeien en eerste tuinbonen

Dit weekend alleen zaterdag een paar uurtjes tijd gehad om in de tuin te werken; door de vele regen die we in mei hebben gehad zijn veel planten enorm groot geworden; de vaste salie heb ik nog nooit zo hoog gezien en moet binnenkort dan ook dringend een stuk teruggeknipt worden. Veel -inmiddels uitgebloeide- akeleiplanten heb ik eruit getrokken en een aantal heb ik tot de grond teruggeknipt. Ook de Oriëntaalse papavers heb ik helemaal teruggesnoeid en een deel van het blad maar op de grond (als mulch) laten liggen.



Gieser Wildeman peer

De leiappels hebben helaas amper vrucht gezet en maken nu alleen heel veel nieuwe scheuten aan, die ik bijna allemaal tot op circa 3 bladeren heb teruggesnoeid. De Gieser Wildeman peer daarentegen hangt gelukkig wel goed vol met kleine peertjes. In alle appelbomen zitten helaas ook dit jaar weer veel webjes met kleine rupsjes tussen de bladeren verstopt; met handschoenen aan heb ik de meeste er uit gekregen voordat ze te groot zijn geworden en de bomen helemaal kaal vreten. De pruimenboom heeft dit jaar erg veel last van een wit/grijze wollige luis aan de onderkant van alle bladeren, maar ik zou niet weten wat ik daartegen nog kan doen. Spuiten wil ik niet en zal bij een zo'n grote boom trouwens ook niet echt lukken, dus ik hoop maar dat de lieveheersbeestjes en andere 'eters' de schade in de hand weten te houden. Misschien dat de regen van vandaag wat verbetering brengt.

spinsels tussen bladeren appelbomen

Aan de paprika's en de pepers hangen al groene vruchten en de courgette begint al bloemknoppen te maken. Eindelijk heb ik nu ook de citrusafrikaantjes tussen de kolen uit kunnen planten; ik ben benieuwd of daardoor de planten minder last van rupsen zullen krijgen, maar ik verwacht er niet al te veel van. Dit jaar had ik geen zin om weer een net over de kolen te spannen tegen de vlinders, dus ik zal de plantjes goed in de gaten moeten houden.


Gisteren ook het net over de aardbeien gespannen, wat toch weer veel werk is; ik weet daarom nu nog niet of ik volgend jaar weer aardbeien ga zetten: het planten, terugknippen van de uitlopers, onkruid weghalen, stro of iets anders onder de aardbeien leggen en zelfs het moeizaam tussen de netten door plukken van aardbeien is vervelend werk, waar dan weer wel een paar weken overheerlijke aardbeien tegenover staan. De huidige planten heb ik vorig jaar laten staan, omdat ik dacht dat dat makkelijker zou zijn, maar niets is minder waar. Er hangen al wel heel veel vruchten aan, maar doordat de planten zo groot zijn, hoop ik dat ik er straks goed bij kan om ze te plukken!

De tomaten in de kas groeien goed, maar hebben wel wat last gehad van de warmte van de afgelopen dagen want ik zie dat enkele toppen helemaal verdroogd zijn door de hitte, ondanks dat de ramen en de deur van de kas dag en nacht open staan; ik probeer dit jaar het dieven goed bij te houden om te voorkomen dat het onoverzichtelijke struiken worden, maar voordat ik het weer goed en wel in de gaten had, zijn er toch weer flinke 'vertakkingen' ontstaan. De grootste laat ik nu dan maar doorgroeien, ook om te voorkomen dat door de warmte misschien niet alle bloemen goed vrucht zullen zetten.

De Aguadulce tuinbonen zijn nu precies goed van formaat en ik heb al een eerste oogst kunnen plukken; de twee andere soorten tuinbonen zijn wat later, waardoor ik zo straks een mooi gespreide oogst heb; aan de Leidse hangers komen nu de eerste kleine bonen en de rode tuinbonen zijn pas net goed bestoven en hangen nog vol met bloemen.

Weer nachtvorst, waar blijft de lente?

aardappels naast rode tuinbonen

Nog even en dan zouden de bonen de grond in kunnen, maar het weer werkt nog niet echt mee; vannacht hebben we nachtvorst gehad en ik zag vandaag bij mijn buren dat sommige aardappelplanten daar vorstschade hebben opgelopen. Gelukkig hebben mijn planten geen last gehad van de vorst en staan ze er mooi groen bij. Misschien dat het aanaarden net genoeg bescherming heeft geboden. Door dit weer heb ik helemaal geen zin om naar de planten te kijken die van warmere temperaturen houden, terwijl die toch onderhand wel uitgeplant moeten worden. De paprika's en pepers staan al weken in de koude bak te wachten en de courgettes en komkommers staan nog steeds gewoon binnen. Hopelijk is het komende donderdag met Hemelvaart een mooie dag om in de tuin te werken. De tomaten in de kas hebben in ieder geval geen last gehad van de koude nacht, ondanks dat de ramen van de kas een klein stukje open staan (anders wordt het overdag wel erg heet daar binnen). Ze groeien goed en ik heb ze al voor de eerste maal gediefd.

De rode tuinbonen staan nu alle mooi in bloei en aan de perenboom zie ik al piepkleine peertjes hangen; ook de kruisbessenstruik hangt barstensvol met bessen en de bramen zitten volop met bloemknoppen, maar de meeste tijd gaat -zoals altijd- op aan het onkruid trekken. Zeker 3 uur weer op mijn knieën rondgekropen om het vele onkruid (in mijn tuin bestaat dat voornamelijk uit duizenden zaailingen van alle vaste planten) te lijf te gaan. Doordat er zoveel regen is gevallen is de grond helaas veel te nat om met een schoffel te werken en zit er niets anders op dan met de hand zoveel mogelijk vast weg te halen., maar nu zijn de rijtjes met de al opgekomen koolrabi, bietjes en snijbiet weer mooi zichtbaar.

paarse en witte koolrabi

'To Bloom or not to Bloom'

Het is jammer genoeg nog steeds te koud 's nachts met temperaturen rond het vriespunt om de tomaten in de kas uit te planten; wat een verschil met vorig jaar toen april een erg warme maand was en de tomaten rond deze tijd al in de kas stonden. Ik moet dus nog even geduld uitoefenen en wachten op wat betere temperaturen.

Gieser Wildeman

De Gieser Wildeman peer heeft gelukkig geen schade van de vorst opgelopen en hangt vol met bloesem, terwijl de kleipeer -die het vorig jaar zo goed had gedaan- geen enkel bloempje heeft. Misschien een combinatie van beurtjaar en strenge vorst? De pruim daarentegen bloeit weer volop en ook de bloesemknoppen van de appels staan op het punt van open gaan. De in het najaar geplante kweepeer heeft zo te zien de vorst inderdaad niet overleefd en staat er dood bij. Ik wacht nog een maandje om te zien of er nog toch nog leven in zit, maar waarschijnlijk zit er niets anders op dan in het najaar een nieuwe struik te planten.

kleipeer

Betuwse kwets

Van de op 23 maart gepote aardappels zie ik op sommige plaatsen de Rattes al boven de aangeaarde heuveltjes verschijnen! In verband met de nachtvorsten heb ik er nog wat extra grond als bescherming op gelegd. Gisteren ben ik dan eindelijk begonnen met het eerste buiten zaaien van het jaar van paarse en lichtgroene koolrabi, een rijtje rucola, twee soorten bietjes en de donkerrode snijbiet 'Rhubarb Chard'. Deze week ga ik binnenshuis weer verder met het zaaien van courgettes, komkommer en pompoenen (een 'Hokkaido Mix' en 'Red Kuri'). Over een paar weken (rond half mei) kunnen dan de vele soorten bonen de grond in en alle voorgezaaide pepers, paprika's, artisjokken, courgettes, komkommers en pompoenen mogen dan ook eindelijk uitgeplant worden; het bizarre is dan dat ik dan tegen die tijd ook kan gaan starten met het zaaien van 'najaars'- groenten zoals roodlof, venkel, andijvie en veldsla, terwijl het toch nog eerst echt een keertje zomer zal moeten worden. Als je een moestuin hebt lijken de seizoenen wel erg hard voorbij te gaan!

Asperges en mispels

Groene asperges

Dit lekker lange Paasweekend gebruikt om in de tuin te werken; door het afwisselende weer blijft het beperkt door om en om te werken en wat andere dingen te doen. Een mooie combinatie eigenlijk. De asperges hebben het onder hun plastic tunneltje naar hun zin gehad en ik heb vrijdag al circa 12 asperges kunnen steken. Onder het nettunneltje is het toch wat kouder gebleven en die rij asperges was dan ook een stuk kleiner. Dit weekend heb ik de beide tunnels weggehaald omdat ik verwacht dat de meeste nachtvorsten nu wel weg zullen blijven. De peren staan gelukkig nog niet helemaal in bloei; alsof ze aanvoelden dat er vorst aan zat te komen; de pruim staat al wel volop in bloei, maar die boom staat iets meer beschut doordat ze naast de kas staat en zo iets minder last heeft van een koude westenwind.
De vorig jaar geplante mispel 'Nottingham' loopt uit met prachtig groen-rood blad en in elk bladpaar zie ik al knoppen zitten; dus dit jaar al bloemen en dus mispels; de kweepeer daarentegen doet nog helemaal niets en ik ben benieuwd of de struik de winter heeft overleefd. De stam voelt aan alsof hij nog leeft, maar ik zie nog nergens iets dat op uitlopen lijkt.

Mispel 'Nottingham'

Ik wilde de composthoop gaan omzetten, maar moest dan eerst de andere bak vol met inmiddels bruikbare compost leegmaken; vol enthousiasme begonnen met kruiwagens vol te scheppen, maar het is nu zoveel compost dat ik uiteindelijk besloot het geleidelijk aan te gaan doen en heb ik alleen compost bij de bramen, frambozen, vlier en rabarber gelegd. Als het gevaar op nachtvorst is geweken zal ik nog compost onder de bessenstruiken leggen en kijk dan nog wel waar ik de rest van de compost zal gebruiken. Eigenlijk moet ik 3 bakken hebben, maar daar is helaas geen ruimte meer voor.

De Yacon knollen zijn vrijdag al bezorgd en ik heb de knollen in potten opgepot en binnen bij het raam gezet; half mei kunnen ze dan uitgeplant worden. Gisteren heb ik in de tuin nog eens rond gekeken waar ze dan kunnen komen te staan en ik denk dat naast de kas nog wel twee mooie plekken over zijn; dan staan ze redelijk uit de wind en kan ik er ook goed bij. Deze week heb ik nog weer twee extra rabarberplanten besteld: 'Holsteiner Blut' en 'Valentine'; die ga ik dan zetten naast de rassen 'Red Champagne' en 'Sutton's Seedless'; zo krijg ik dan twee rijen rabarber aan weerszijden van het hoofdpad van mijn tuin. Vrijdag heb ik de eerste rabarber kunnen plukken van de al wat oudere onbekende planten; de vroegste daarvan geeft wat groen-rode stengels en is niet zo zuur, wat ik eigenlijk wel jammer vind. Er staat één plant tussen die pas later oogst geeft, maar die wel heerlijk rode friszure rabarber geeft. Nog even wachten dus.

Gisteren heb ik de kas eens uitgemest en schoongemaakt; de laag temperzon op de ruiten aan de buitenkant van de kas is nog goed genoeg voor een nieuw seizoen, dus die hoef ik dit jaar niet opnieuw aan te brengen. Binnen heb ik de oppottafels verzet zodat er straks meer ruimte is voor de tomatenplanten en pepers. Daarna de bovenste laag hooi en grond verwijderd en die op de composthoop, respectievelijk in de tuin gegooid; vervolgens in de ontstane geulen 8 grote gieters (10 liter)  water gegoten en daarna opgevuld met grond uit tomatengroeizakken; weer water gegeven en tot slot afgedekt met een nieuwe laag hooi en weer water gegeven. Een lekker stoffig klusje dus, maar nu is de kas gereed om volgende week de tomaten uit te planten.

Thuis nog de citrusafrikaantjes gezaaid en de al gezaaide palmkool en bladbroccoli is goed opgekomen en kunnen binnenkort in potjes of modules verspeend worden. Volgende week ga ik toch echt eens verder met het buiten in de volle grond zaaien van bietjes, snijbiet en koolrabi.

Lente of toch nog winter?

Wat een verschillen in temperatuur deze week: begin van de week leek het wel zomer, maar gisteren was het koud en hadden we nachtvorst. Afgelopen woensdag heb ik al een paar groene asperges kunnen steken maar door de kou groeien ze nu niet verder en moet ik op beter weer wachten. Om de asperges tegen de vorst te beschermen heb ik gisteren twee tunnels over de rijen gezet. Eentje van plastic modules en een van groen net. Afgelopen vrijdag heb ik de aardappels nog van biologische mest voorzien, rondom de rabarber en andere fruitstruiken eveneens wat  biologische mest gestrooid en bij de tuinbonen wat patentkali gesprenkeld. Ik moet er aan denken om een keer de grote zak met houtas die ik nog thuis heb liggen mee te nemen, zodat ik die as bij het fruit en de bonen kan strooien.
Met het ter plaatse zaaien in de tuin wacht ik nog maar 1 of 2 weken; het is nog vroeg in het jaar er is nog tijd genoeg om over een paar weken te beginnen met zaaien.

witte aalbes

De Gieser Wildeman peer heeft al bloesemknoppen die bijna opengaan. Ook bij de bessen zie ik al de kleine bloementrossen hangen. Hopelijk richt de nachtvorst niet al te veel schade aan aan de bloesem.

Omdat ik de tuin goed heb bijgehouden hoef ik nu even niet zo veel te doen en kan ik op mijn gemak rondlopen en kijken naar wat er allemaal weer opkomt. Als mijn buren mij zo bezig zien denken ze elke keer dat ik iets verloren ben, maar ik zie dan juist dat de Astrantia Hadspen Blood weer opkomt of ik zie ergens anders het pieprode puntje van een geranium; hoe de irissen de winter overleefd hebben en dat de sieruien opkomen. In deze tijd van het jaar is er zoveel te zien in de tuin en regelmatig ben ik weer aangenaam verrast met weer een teken van leven van planten die een paar weken geleden er nog zo goed als dood uitzagen.
Doordat ik het meeste onkruid er met de hand uittrek zie je ook beter wat 'onkruid' is en wat uitgezaaide planten zijn; op sommige plekken zie ik zelfs al kleine zichzelf uitgezaaid hebbende slaplantjes, die ik met schoffelen anders onthoofd zou hebben.

foto van http://www.permacultuurnederland

In de laatste Groei & Bloei las ik een artikel over Yacon-knollen; Yacon is een vaste plant uit de Andes en heet officieel Polymnia sonchifolia. De plant is lid van de familie van de Asteraceae, net als de zonnebloem en de aardpeer. De knollen hebben de bite van een rettich of radijs, terwijl de smaak in de richting gaat van peer en meloen en van het blad zou je thee kunnen zetten. Zo'n plant wil ik natuurlijk wel uitproberen en in mijn tuin zetten en gelukkig kan je nu bij Hortus in Amsterdam yacon knollen bestellen. Net als dahlia's kun je de knollen in de tweede helft van april planten en na de eerste nachtvorst, als de stengels zijn afgestorven, kun je oogsten. Er zullen dan twee soorten knollen zijn: kleinere knollen, net onder de stengels en grote knollen die dieper in de grond zitten. De eerste hebben ogen die weer gaan uitlopen en die kun je het volgende voorjaar weer uitplanten. De grotere, gladde knollen kun je eten. Omdat de plant net als de dahlia niet winterhard is loop je niet het risico dat heel je tuin vol met Yacon komt te staan (anders dan bijvoorbeeld de aardpeer die juist goed tegen vorst kan).