Snoeien

Al een paar weken niet meer naar mijn tuin geweest; eerst was er sneeuw en ijs, gevolgd door meer wind en heel veel regen, maar afgelopen vrijdag was het eindelijk even droog. Ik was dus wel benieuwd hoe mijn tuin erbij zou liggen. De rozenboog was weer half omgewaaid en wilde met geen mogelijkheid meer rechtop. De meegeleverde pinnen zijn op zandgrond dus blijkbaar niet sterk genoeg om de zware boog op zijn plaats te houden. Van mijn buurman had ik vorig jaar nog ongeveer 30 centimeter lange (gekronkelde) haken gekregen om netten vast te zetten en hiervan heb ik er een stuk of 8 gebruikt om de voet van de boog weer vast te zetten. Hoop dat hij nu blijft staan, anders moet ik nog grotere pinnen zien te vinden.

nieuwe ruimte voor rozen

De aardbeien naast de kas heb ik nu allemaal uitgegraven en zo een mooie plantplaats gecreëerd om straks de bestelde Albarozen te planten. Het ziet er nu gelijk al een stuk beter uit. De rondom de pruimenboom groeiende aardbeien haal ik denk ik pas in het voorjaar weg; de planten geven nu nog wat bescherming aan de grond. Ook een 'klein grasveld' aan onkruid achterin de tuin rondom de Albaroos 'Maxima' weggehaald en de wilde bramen van het achtergelegen perceel, die mijn tuin proberen over te nemen en onder meer in mijn hazelaars aan het groeien waren, zo goed als mogelijk weggesnoeid.

General Kleber na de 'snoei'

Een paar lange takken van sommige rozen ingekort om te voorkomen dat ze teveel wind vangen en daardoor in de winter beschadigd raken; ik blijf het moeilijk vinden om rozen terug te knippen en het liefst blijf ik er zoveel mogelijk van af, maar sommige takken zijn wel erg lang en in de boeken lees ik overal dat geaviseerd wordt deze takken met ongeveer een/derde in te korten. Dan maar een compromis: ik denk dat ik ongeveer een/vierde van de lengte heb afgehaald. Het grappige is, dat als ik eenmaal bezig ben met snoeien ik weer moeilijk kan ophouden!
Met de takkenschaar nu de afgedragen takken van de herfstframbozen tot de grond teruggeknipt; een volgende keer zal ik nog compost rondom de planten leggen.



na de snoei

Luntersche Pippeling voor de snoei

De lage appelboom Luntersche Pippeling is enorm gegroeid en de hoofdtak is naar mijn idee veel te lang. Op goed geluk met de takkenschaar de top er weer een heel eind uitgehaald en de zijscheuten aan die tak helemaal weggehaald, zodat er weer één hoofdtak zal zijn. Van de andere takken die het frame van de boom moeten worden heb ik ook weer een stuk afgehaald. Met het snoeien van de halfstam appelboom Glorie van Holland wacht ik nog even tot januari of februari; zal dan eerst maar weer in de boeken kijken welke takken ik daar moet snoeien. De plastic tunnels die ik gebruik om de radicchio af te dekken doen hun werk goed en ik heb twee mooie kroppen kunnen meenemen; alleen op de plaats waar de tunnels weggewaaid zijn geweest zien de planten er minder uit, maar misschien dat die er tegen het voorjaar weer beter gaan uitzien. Ondanks dat nu pas de winter net begonnen is, zie ik dat het maarts viooltje op sommige plaatsen al in bloei staat en dat het groen van de sneeuwklokjes al boven de grond uitkomt.

sneeuwklokjes al zichtbaar

Relaxte tijd in de moestuin

Dit is eigenlijk de mooiste tijd van het jaar voor een moestuin; er hoeft even niet veel gewerkt te worden, maar er kan des te meer geoogst worden. De mooie nazomer maakt het nu dubbel zo lekker in de tuin: gisteren een paar uur relaxed bezig geweest om op mijn knieën wat onkruid weg te halen, rond te lopen, te kijken en foto's te maken. De tuin staat er al met al nog goed bij en er hoeft eigenlijk niet veel aan te gebeuren. Omdat de vaste planten zich enorm uitzaaien, wel een rondje met de schoffel gedaan over het (nu nog) brede toegangspad van mijn tuin naar de kas. Afgelopen maandag na het werk nog een flinke hoeveelheid groente uit mijn tuin gehaald, waaronder ruim 2 kilo vlierbessen en daarvan heb ik deze week heerlijke siroop gemaakt.

overzicht, met links asperges, stokbonen, venkel, kolen, bloemen/rozendeel en  rechts vooraan jonge rabarberplanten

Mijn 'buit' afgelopen maandag en vandaag: vlierbessen, kwetsen, paprika's, courgettes, paarse snijbonen, Grote Spaanse witte bonen, herfstframbozen, kilo's tomaten, palmkool, snijbiet, koolrabi en bietjes! En er is voorlopig nog genoeg om de komende weken opnieuw te oogsten; daarnaast ligt in mijn schuur nog een voorraad Ratte d'Ardeche aardappels, sjalotten, rode en gele uien en knoflook. De pas uitgeplante andijvie, venkel, sla en radicchio groeien ook goed, evenals de Red kuri pompoentjes. Ook de aardperen Fleuron d'Anjou zijn enorm geworden: het is echt verbazingwekkend hoe deze kleine smakelijke knolletjes in korte tijd zulke enorme planten worden. Door de wind van de afgelopen dagen zijn er een paar planten omgeknakt, maar zolang ze nog enigszins aan de plant zelf vast zitten groeien ze gewoon weer verder!

jonge rozenstruiken en rechts de aardperen

De halfstam appelboom heeft nu wel erg veel takken gekregen en daarom heb er ik vandaag een aantal flinke takken uitgehaald; als ik wacht tot de winter ben ik bang dat hij een nog grotere groeispurt krijgt, vandaar dus toch maar een late zomersnoei. Op goed geluk een aantal recht omhoog groeiende takken weggehaald zodat de boom weer een wat opener structuur krijgt. Monty Don schreef geloof ik ergens dat je door een goed gesnoeide appelboom met gemak een hoed moest kunnen gooien. Mijn Panama hoed ligt thuis dus ik heb het nog niet kunnen uitproberen!

appelboom vóór de snoei

Verder is de enige fruitboom waar dit jaar dan nog vruchten aan komen, naast de Betuwse kwets, de Gieser Wildeman leipeer; de paar peren zijn dit jaar wel erg groot geworden, maar zijn nog net niet rijp genoeg om al te plukken; nog een weekje wachten denk ik.



Gieser Wildeman peren

 

Vakantie

Na een heel jaar werken eindelijk vakantie; heerlijk: niets moet en alles kan en ook het weer werkt even mee. Gisteren was het hier warm, zonnig en droog en heb ik een lange dag in de moestuin doorgebracht. Eerst met het gewoon lekker rondlopen en vervolgens met het bekijken wat anders moet in de tuin. Doordat ik de afgelopen weken veel van de zichzelf enorm uitzaaiende vaste planten heb verwijderd kan ik nu ook zien waar misschien plaats is om nog meer rozen te zetten! Als ik optimistisch ben is er plek voor zeker 10 nieuwe rozen, maar ik kan het misschien maar beter iets meer bescheiden houden. Zal de komende weken dus nog kritisch blijven kijken naar potentiële plekken. Eén roos van mijn verlanglijstje moet er zeker komen en dat is de rugosa roos Ritausma die ik vorige week bij kwekerij De Bierkreek heb gezien; er is een hele mooie plaats vrijgekomen in de buurt van de rugosaroos Blanc Double de Coubert, naast een van de appelbomen.

herfstframboos Autumn Bliss

beginnende framboos naast bloem

De tuin zelf staat er redelijk bij en de bonen beginnen goed te groeien; nog even en ik kan de eerste bonen plukken; ook de tomaten, bietjes, snijbiet, koolrabi, palmkool en paprika's groeien goed. Alleen de sla en de artisjokken gaan dit jaar niet goed. Aan slechts één artisjokplant zit nu een kleine artisjok; de rest heeft alleen nog maar blad aangemaakt. Ook aan de bramen hangen dit jaar weinig vruchten, maar de vorig jaar geplante frambozen doen het geweldig en daar zal ik binnenkort zo te zien bakken vol van kunnen plukken.

rode paprika

en naar rood verkleurend

Glorie van Holland halfstam appel

De appelbomen hebben dit jaar maar weinig vruchten en ik zag dat van de paar appels die aan de Glorie van Holland hangen, er al eentje door de vogels is aangevreten; hopelijk blijven ze van de andere appels af. Maar de vlier daarentegen hangt nu vol met bessen, dus dat wordt straks heerlijk vlierbessensiroop maken. De struik begint alleen wel erg groot te worden en ik zal hem komend voorjaar maar verder terugsnoeien dan ik dit jaar heb gedaan. Voor nu heb ik een paar van de langste takken wat teruggeknipt. Ook de leiappels heb ik alweer flink in model gebracht door alle lange scheuten tot op 1 à 2 bladeren terug te knippen.


De thuis gezaaide venkel en radicchio staan er na het verspenen goed bij en kunnen binnenkort uitgeplant worden; ik denk dat ik dit jaar eens op de leeg blijvende stukken grond wat groenbemester ga inzaaien; waarschijnlijk de mooie phacaelia (ook wel bijenbrood genoemd).

Weer oogsten

Omdat gisteren de zon even scheen 's middags een paar uur vrij kunnen nemen en naar de tuin geweest om weer eens wat te kunnen oogsten. Ondanks de slechte zomer ligt de tuin er toch nog redelijk bij (behalve dan dat het onkruid ook weelderig groeit). Nog wat meer van de vaste planten eruit getrokken en nu is het deel bij de appelbomen ook weer wat begaanbaarder. Ik zag nu pas dat de roos Quatre Saisons een paar flinke wilde scheuten (met doorns) had aangemaakt; ik dacht dat wilde scheuten altijd doornloos waren, maar heb me hier dus denk ik vergist. Ik heb ze in ieder geval maar van de plant afgetrokken. Afgelopen weekend ben ik nog naar het rozenfestival van kwekerij de Bierkreek in Zeeland geweest en heb daar nog weer een nieuwe extra roos voor mijn tuin gekocht (Baron J-B Gonella, een bourbonroos); ik hoop dat ik deze roos dit weekend nog in de tuin een plaatsje kan geven, maar eerst moeten er dan wat andere planten nog uit om ruimte te maken.

Quatre Saisons

De rode bes Rovada (een later ras) draagt voor het eerst wat bessen en die heb ik nu allemaal geplukt; ook de rode kruisbessen zijn rijp en de jonge struik is nu al goed voor bijna 2 kilo bessen. Het net dat over de rode kruisbessen zat heb ik over de grootste bosbessenstruik gedaan; ze beginnen nu lichtblauw te kleuren en door de vele regen worden het straks in ieder geval mooie grote bessen. Een tweede nog wat kleinere struik heb ik niet afgedekt, dus die bessen zullen straks wel door de vogels opgegeten worden!

Gisteren ook twee aardappelplanten opgegraven: 1 x die van de La Ratte D'Ardeche en 1 x van Linzer Delikatess. Die laatste zien er mooi uit, maar halen het qua smaak toch niet bij de rattes en dus houd ik het volgend jaar dan alleen nog maar bij de rattes. Scheelt weer ruimte in de tuin. Het valt me mee dat de aardappelplanten er nog mooi bij staan; met al die regen loop je een grote kans op besmetting met de aardappelziekte.



Linzer Delikatess net uit de grond

.. en gekookt

De een paar weken geleden gezaaide knolvenkel en radicchio zijn goed opgekomen en kunnen dit weekend al verspeend worden. Als straks de tuinbonenplanten geruimd worden is er weer plaats om ze uit te planten; dan hebben de courgettes ook wat meer ruimte, want die had ik dicht tegen de tuinbonen aan geplant. Er zitten nu al een paar mooie courgettes aan, maar ik ben gisteren helaas vergeten ze af te snijden. Ook de tomaten doen het goed en aan de dix doigts de naples hangt al de eerste rode tomaat; die is gisteren door de rode ijsbergsla gegaan. Het is een vrij droge maar wel heerlijk smakende tomaat; die mag volgend jaar denk ik wel terugkomen.

Snoeien en eerste tuinbonen

Dit weekend alleen zaterdag een paar uurtjes tijd gehad om in de tuin te werken; door de vele regen die we in mei hebben gehad zijn veel planten enorm groot geworden; de vaste salie heb ik nog nooit zo hoog gezien en moet binnenkort dan ook dringend een stuk teruggeknipt worden. Veel -inmiddels uitgebloeide- akeleiplanten heb ik eruit getrokken en een aantal heb ik tot de grond teruggeknipt. Ook de Oriëntaalse papavers heb ik helemaal teruggesnoeid en een deel van het blad maar op de grond (als mulch) laten liggen.



Gieser Wildeman peer

De leiappels hebben helaas amper vrucht gezet en maken nu alleen heel veel nieuwe scheuten aan, die ik bijna allemaal tot op circa 3 bladeren heb teruggesnoeid. De Gieser Wildeman peer daarentegen hangt gelukkig wel goed vol met kleine peertjes. In alle appelbomen zitten helaas ook dit jaar weer veel webjes met kleine rupsjes tussen de bladeren verstopt; met handschoenen aan heb ik de meeste er uit gekregen voordat ze te groot zijn geworden en de bomen helemaal kaal vreten. De pruimenboom heeft dit jaar erg veel last van een wit/grijze wollige luis aan de onderkant van alle bladeren, maar ik zou niet weten wat ik daartegen nog kan doen. Spuiten wil ik niet en zal bij een zo'n grote boom trouwens ook niet echt lukken, dus ik hoop maar dat de lieveheersbeestjes en andere 'eters' de schade in de hand weten te houden. Misschien dat de regen van vandaag wat verbetering brengt.

spinsels tussen bladeren appelbomen

Aan de paprika's en de pepers hangen al groene vruchten en de courgette begint al bloemknoppen te maken. Eindelijk heb ik nu ook de citrusafrikaantjes tussen de kolen uit kunnen planten; ik ben benieuwd of daardoor de planten minder last van rupsen zullen krijgen, maar ik verwacht er niet al te veel van. Dit jaar had ik geen zin om weer een net over de kolen te spannen tegen de vlinders, dus ik zal de plantjes goed in de gaten moeten houden.


Gisteren ook het net over de aardbeien gespannen, wat toch weer veel werk is; ik weet daarom nu nog niet of ik volgend jaar weer aardbeien ga zetten: het planten, terugknippen van de uitlopers, onkruid weghalen, stro of iets anders onder de aardbeien leggen en zelfs het moeizaam tussen de netten door plukken van aardbeien is vervelend werk, waar dan weer wel een paar weken overheerlijke aardbeien tegenover staan. De huidige planten heb ik vorig jaar laten staan, omdat ik dacht dat dat makkelijker zou zijn, maar niets is minder waar. Er hangen al wel heel veel vruchten aan, maar doordat de planten zo groot zijn, hoop ik dat ik er straks goed bij kan om ze te plukken!

De tomaten in de kas groeien goed, maar hebben wel wat last gehad van de warmte van de afgelopen dagen want ik zie dat enkele toppen helemaal verdroogd zijn door de hitte, ondanks dat de ramen en de deur van de kas dag en nacht open staan; ik probeer dit jaar het dieven goed bij te houden om te voorkomen dat het onoverzichtelijke struiken worden, maar voordat ik het weer goed en wel in de gaten had, zijn er toch weer flinke 'vertakkingen' ontstaan. De grootste laat ik nu dan maar doorgroeien, ook om te voorkomen dat door de warmte misschien niet alle bloemen goed vrucht zullen zetten.

De Aguadulce tuinbonen zijn nu precies goed van formaat en ik heb al een eerste oogst kunnen plukken; de twee andere soorten tuinbonen zijn wat later, waardoor ik zo straks een mooi gespreide oogst heb; aan de Leidse hangers komen nu de eerste kleine bonen en de rode tuinbonen zijn pas net goed bestoven en hangen nog vol met bloemen.

Appelbloesem en nieuwe aanplant

De tomatenplanten hebben het uitplanten in de kas weer goed overleefd en staan er prachtig bij met een begin van bloemtrossen; omdat ik nooit zin heb om de planten 'voorzichtig' te laten wennen aan een andere omgeving, plant ik ze meteen vanuit huis in de kas en tot nu toe is dat gewoon goed gegaan en ook zonder -zo te zien- een groeiremming. Misschien dat ik volgende week de pepers in de kas ga uitplanten; sommige planten hebben al bloemen aangemaakt. De paprika's zet ik half mei  buiten in de tuin omdat ik gemerkt heb dat ze het in de kas slechter doen dan gewoon buiten in de volle grond.

Zéphirin Drouhin, terug naar af

Alle takken van de klimroos Zéphirine Drouhin zijn helaas toch doodgevroren en ik heb daarom jammer genoeg deze roos tot de grond teruggesnoeid; gelukkig loopt ze onderin wel weer uit, maar omdat de boog net helemaal begroeid was is het wel vreselijk jammer dat ze nu weer helemaal opnieuw moet beginnen. Ook van de anderhalf jaar geleden geplante vijf nieuwe rozen zijn de takken doodgevroren en moeten ook deze rozen weer opnieuw beginnen.



leipruim Opal met op voorgrond mispel Nottingham

Door een artikel in Groei & Bloei over leifruit kwam ik er achter dat pruimen ook als leiboom worden aangeboden; dat opent nieuwe perspectieven! Omdat ik niet genoeg ruimte meer heb om nog een pruimenboom aan te planten, maar wel nog een wilde hebben, is dat natuurlijk een prachtige oplossing. Aan een kant van mijn tuin is een afscheiding van leiappels en leiperen en nu maak ik de afscheiding aan andere kant, bestaande uit circa 10 meter bramen compleet met twee leipruimen. Ik heb mijn oog laten vallen op twee gezonde en niet erg ziektegevoelige soorten, te weten de pruim Opal en Mirabelle de Nancy, beide zelfbestuivend. 

Kweepeer

Op de Mirabelle moet ik nog een half jaar wachten, maar gisteren heb ik in het tuincentrum de leipruim Opal gevonden. Ook zag ik dat ze daar nu halfstam kweeperen verkopen en omdat de in het najaar geplante kweepeer 'Vranja' de winter ook niet overleefd heeft, heb ik deze naamloze kweepeer maar gekocht. Gelukkig pasten de beide bomen nog redelijk makkelijk in mijn auto en kon ik ze meteen mee naar de tuin nemen om te planten.
Omdat we zoveel regen hebben gehad (en waarschijnlijk nog even zullen krijgen) heb ik de gok maar genomen om de bomen in het voorjaar te planten in plaats van te wachten tot het najaar. De kweepeer heb ik geplant op de plaats van de eveneens doodgevroren vlinderstruik. De tuincentra zijn er in ieder geval dit jaar goed mee om de in veel tuinen overleden planten en bomen te vervangen.

Schone van Boskoop S.H.

De Goudrenet, 'Schone van Boskoop S.H.' staat dit jaar volop in bloei, maar van de Groninger Kroon die als bestuiver er naast staat zijn pas enkele bloemen open; ik hoop dus maar dat er toch genoeg stuifmeel is om de bloemen van de goudrenet te bestuiven. Vorig jaar had ik slechts 3 goudrenetten tegen twee emmers vol van de Groninger Kroon appels. De halfstam Glorie van Holland staat eveneens volop in bloei; het lijkt me een schitterend gezicht als die dit jaar voor het eerst echt vol appels komt te hangen.

Vrijdag heb ik ruim 4 uur goed besteed aan het op mijn knieën rondkruipend onkruid trekken; de vaste planten die ik heb zaaien zich enorm uit en het zal fijn zijn als de grond straks een keer wat droger is en ik met de schoffel aan de gang kan.

Glorie van Holland

'To Bloom or not to Bloom'

Het is jammer genoeg nog steeds te koud 's nachts met temperaturen rond het vriespunt om de tomaten in de kas uit te planten; wat een verschil met vorig jaar toen april een erg warme maand was en de tomaten rond deze tijd al in de kas stonden. Ik moet dus nog even geduld uitoefenen en wachten op wat betere temperaturen.

Gieser Wildeman

De Gieser Wildeman peer heeft gelukkig geen schade van de vorst opgelopen en hangt vol met bloesem, terwijl de kleipeer -die het vorig jaar zo goed had gedaan- geen enkel bloempje heeft. Misschien een combinatie van beurtjaar en strenge vorst? De pruim daarentegen bloeit weer volop en ook de bloesemknoppen van de appels staan op het punt van open gaan. De in het najaar geplante kweepeer heeft zo te zien de vorst inderdaad niet overleefd en staat er dood bij. Ik wacht nog een maandje om te zien of er nog toch nog leven in zit, maar waarschijnlijk zit er niets anders op dan in het najaar een nieuwe struik te planten.

kleipeer

Betuwse kwets

Van de op 23 maart gepote aardappels zie ik op sommige plaatsen de Rattes al boven de aangeaarde heuveltjes verschijnen! In verband met de nachtvorsten heb ik er nog wat extra grond als bescherming op gelegd. Gisteren ben ik dan eindelijk begonnen met het eerste buiten zaaien van het jaar van paarse en lichtgroene koolrabi, een rijtje rucola, twee soorten bietjes en de donkerrode snijbiet 'Rhubarb Chard'. Deze week ga ik binnenshuis weer verder met het zaaien van courgettes, komkommer en pompoenen (een 'Hokkaido Mix' en 'Red Kuri'). Over een paar weken (rond half mei) kunnen dan de vele soorten bonen de grond in en alle voorgezaaide pepers, paprika's, artisjokken, courgettes, komkommers en pompoenen mogen dan ook eindelijk uitgeplant worden; het bizarre is dan dat ik dan tegen die tijd ook kan gaan starten met het zaaien van 'najaars'- groenten zoals roodlof, venkel, andijvie en veldsla, terwijl het toch nog eerst echt een keertje zomer zal moeten worden. Als je een moestuin hebt lijken de seizoenen wel erg hard voorbij te gaan!