Herfstoogst

Vorige week de Yaconplanten opgegraven; na twee dagen met nachtvorst zagen de planten er maar droef en afgestorven uit en ook de tomaten in de kas hebben hun beste tijd gehad. Een aantal rode en nog veel groene tomaten geplukt en de planten daarna uit de grond getrokken en op de composthoop gegooid. Ook de laatste witte droogbonen heb ik uit de grond gehaald en met stok en al in de -nu lege- kas gelegd om verder te drogen.

Opgegraven Yacon plant

Oogst Yacon knollen

De oogst van de Yacon knollen zelf valt niet tegen (ruim 4 kilo) en ik ben benieuwd hoe ze zullen smaken. De planten zelf heb ik mee naar huis genomen om ze in de schuur te laten overwinteren. Ik moet nog eens nalezen hoe dat het beste kan gebeuren. Ondanks het slechtere weer valt er nog genoeg te oogsten en ik heb 3 andijvie stronken, 1 krop ijsbergsla en enkele venkelknollen geplukt; ook van de radicchio een doorgeschoten krop meegenomen. Snijbiet en palmkool zijn weer goed voor de volgende keer.

Enkele rozen -met name de Austin rozen- staan nog in bloei, maar ook de deze zomer geplante Bourbon roos Baron J-B Gonelle staat weer in bloei en heeft nog een paar flinke knoppen.
De rabarberplanten beginnen nu echt af te sterven en over een paar weken is weer amper te zien waar deze enorme planten staan in de tuin. Volgende keer wat compost bij de planten leggen, evenals bij alle fruitbomen. Ik heb al compost klaarliggen voor deze klus.

Eerste koude Nacht

Op het journaal hoorde ik gisteren dat het vannacht 2 graden Celsius zou worden; al behoorlijk fris dus voor eind september. Vanmorgen nog even naar de tuin geweest, maar daar was van de koude nacht gelukkig niets te merken. De courgettes groeien nu in een wat rustiger tempo en ik heb er twee van een redelijk formaat kunnen plukken.

ijsberg- en rode krulsla

De ijsbergsla begint behoorlijke kroppen te maken en daarvan kan ik er volgende week wel een of twee mee naar huis nemen. De borlotti bonen zijn zo goed als gedroogd en de gedroogde peulen heb ik van de planten afgeknipt om ze thuis in de schuur nog verder te laten drogen en straks te doppen.

De bietjes groeien gestaag door en, doordat ik ze in het  voorjaar redelijk dicht gezaaid had, zorgen zelf prachtig voor een gespreide oogst; de afgelopen tijd plukte ik steeds de grootste (!) bietjes, waardoor de andere plantjes weer wat meer ruimte kregen om te groeien en dan een paar weken later goed zijn om te plukken. Er staan er in ieder geval nu nog genoeg om een paar weken vooruit te kunnen. Van de snijbiet ga ik straks weer een hartige taart maken; verder nog een nieuw vooraadje palmkool mee naar huis genomen om deze week weer van te smullen en een mooie rode paprika.



bietjes Bull's blood

radicchio

Alles groeit nu in een rustig maar gestaag tempo: radicchio, andijvie, venkel zijn over enkele weken prima te oogsten. Jammer dat de vogels mijn frambozen ontdekt hebben: er hing vandaag maar één (amper) rijpe framboos aan de struik. Volgend jaar zal ik deze struiken toch maar met een net gaan afdekken om zelf ook nog van de frambozen te kunnen genieten; wat fruit betreft is het dit jaar maar een slecht jaar: amper peren, weinig aardbeien en pruimen, geen appels, geen bramen, geen loganbessen en nu -door de vogels- ook maar weinig frambozen. Gelukkig heeft de vlier wel voldoende bessen geproduceerd, maar daar heb ik al zoveel van geplukt dat ik de rest voor de vogels laat hangen. Jammer dat ze zo ondankbaar zijn en als toetje dan toch nog mijn frambozen opeten.



Yacon plant

De Yacon planten zijn redelijk gegroeid, maar niet zo hoog geworden als ik had gedacht; ze zijn amper een meter hoog; ik ben heel benieuwd of er ook eetbare knollen gevormd zijn. Moet dus wel het weer in de gaten houden, want deze planten zijn -net als dahlia's- heel koude gevoelig. Misschien dat ik volgende week vast één plant ga opgraven. Van dezelfde familie is dan de aardpeer totaal anders: die plant kan juist heel goed tegen kou en je oogst ze pas na de eerste vorst; knollen die je vergeet te oogsten lopen in het voorjaar gewoon uit. Ze zeggen wel eens dat als je eenmaal een aardpeer in je tuin hebt, je altijd aardperen in je tuin hebt. In het  voorjaar heb ik 4 rode aardpeertjes in mijn tuin geplant en het zijn inmiddels enorme planten geworden van meer dan twee meter hoog.

Weer een lading plantjes de grond in

uitgeplante palmkool en bladbroccoli

Wat een tropische hitte deze dagen en wat een verschil met vorige week toen we zelfs nog flinke nachtvorst hadden. Inmiddels staan nu alle thuis voorgezaaide plantjes in de tuin: al met al nog een flinke klus om alle planten heelhuids in de auto te krijgen en vervolgens weer uit te laden. Zaterdag heb ik de courgettes, pompoenen, komkommers, de Yacon planten en de laatste pepers uitgeplant en gisteren de palmkool, bladbroccoli en artisjokken. Tussendoor nog beide dagen flink met de schoffel rond gegaan om het nu wel erg snel groeiende onkruid de baas te blijven. De asperges groeien nu zo hard dat ik het niet kan bijbenen met steken, dus laat ik er maar een aantal doorgroeien.

De tot de grond teruggevroren klimroos Zéphirine Drouhin loopt gelukkig weer flink uit en heeft al aardig wat nieuwe scheuten van zo'n 60 centimeter hoog. De nieuwe rozenboog met de 'ingebouwde' buigbare draden is erg makkelijk. Zo kan ik de scheuten snel vast zetten zonder eerst weer naar touw te moeten gaan zoeken.



Therese Bugnet

De eerste rozen van 'Thérèse Bugnet' en Blanc Double de Coubert staan in bloei en van de meeste andere rozen zal het niet lang meer duren voordat ook die weer in bloei staan. Alleen de Engelse rozen William Shakespeare 2000, Winchester Cathedral en Glamis Castle hebben veel van de vorst geleden en zijn alle tot de grond dood gevroren. Ze lopen wel weer uit, maar het zal lang duren voordat ook deze rozen in bloei gaan komen. De donkerrode pioenroos Buckeye Belle is nu met haar grote donkerrode bloemen een echte eyecatcher en staat schitterend tussen de paarse salie. Zelfs de harde wind van de afgelopen dagen heeft de planten niet geschaad en staan ze zonder steun nog mooi recht overeind.

Dit jaar kan ik voor het eerst ook genieten van de schaduw die de pruimenboom geeft en hoef ik niet de parasol op te zetten om even uit de zon te kunnen zitten om wat verkoeling te zoeken. Een volkstuin moet zonnig zijn, maar voor de moestuinder is schaduw af en toe wel nodig!

Pioenrozen met op achtergrond o.a. uien, knoflook, aardappels, aardperen en vlier

schaduw

Bonen gelegd

Afgelopen donderdag met Hemelvaart lekker lang in de tuin gewerkt en een paar peperplantjes in de kas uitgeplant. De paprikaplanten, de resterende pepers en de mini paprika's (Ampuis) heb ik in de tuin geplant; paprika's zet ik voortaan niet meer in de kas, omdat ik gemerkt heb dat deze planten het buiten veel beter doen en voor de twee andere soorten kan ik zo aan het eind van het seizoen bekijken of ze het in de kas beter of slechter doen dan de plantjes die 'buiten' staan. Ook heb ik de stokken voor de stokbonen in de grond gestoken en de diverse soorten bonen gelegd. Op een ander stukje heb ik twee soorten lage boontjes gelegd: coco noir, een zwarte dopboon en stamslabonen 'Anellino di Trento', een Noord-Italiaans groen gemarmerd en gebogen boontje.

In de koude bak thuis staan nu verder de nog af te harden Yacon planten, courgettes, komkommers en pompoen; met een beetje geluk kan ik die komend weekend in de tuin uitplanten. Ik heb de oude rozenboog achter in de tuin weer rechtop gezet; daar laat ik dan straks de komkommers tegenaan groeien en plant ik de pompoenen in het midden van de boog. Ook de palmkool en bladbroccoli kunnen denk ik volgende week wel uitgeplant worden en dan zit de tuin weer helemaal vol. Nu is het wachten op de eerste oogst van aardbeien en tuinbonen.


palmkool

Bladbroccoli

Yacon, artisjokken, courgettes, pompoenen, komkommers, palmkool en pepers

Verspenen en zaaien

Afgelopen vrijdag heb ik de vier soorten tomaten uitgeplant in de kas. Van de regen die dag had ik daar binnen gelukkig geen last. De planten zijn eigenlijk al iets te groot; volgend jaar de tomaten maar wat later zaaien. Tussen de buien door nog wel flink veel rabarberstengels geoogst, maar jammer genoeg groeien de asperges door de kou nu niet verder en eigenlijk zou ik de plastic tunnels er weer over moeten zetten, maar ik hoop dat het nu toch binnenkort eindelijk eens wat beter weer gaat worden.

afrikaantjes na verspenen

Al die regen en zelfs hagel vandaag begint nu te vervelen. Dit regenachtige weer is dan weer wel prettig om binnenshuis verder te gaan met verspenen en zaaien. Vandaag heb ik de twee soorten citrus afrikaantjes in modules verspeend en de palmkool en de bladbroccoli (waarvan ik veel te veel had gezaaid!) in potjes opgepot. Volgend jaar dus wat minder enthousiast zaaien. De kolen staan nu buiten in de koude bak naast de verpotte artisjokken en de diverse soorten sla in hun zaaibakje.

De blokpaprika's en verschillende soorten pepers groeien nu mooi compact uit; daarvan is de zaaidatum van eind februari wel een goede tijd, maar het zou ook 1 of 2 weken later mogen.
Naast het verspenen nu ook weer verder gegaan met zaaien van twee soorten komkommers, pompoenen en courgettes. Naar de dit jaar uitgekozen komkommerrassen ben ik heel benieuwd. Ik heb een bruine craquelé-komkommer 'Keizer Alexander' en een augurk én komkommer 'Eureka'. De keizer komt uit de streek van Sikkim (Himalaya), krijgt dikke langwerpige vruchten, zou perfect moeten smaken en is chocoladebruin met lichtbruine craquelé-achtige nerfjes. Zelfs bij slechte zomers zou de oogst goed moeten zijn.
Ook de Eureka lijkt me wel bijzonder: jong geoogst is het een fantastische augurk en later oogsten geeft een korte maar zeer smakelijke komkommer; en tot slot heeft deze plant een zeer hoge bestendigheid tegen virus- en schimmelziekten. Teelt in de volle grond is succesvol.

 Van de binnenshuis opgepotte Yacon knollen komen nu al kleine blaadjes boven de grond tevoorschijn en in de moestuin zag ik vrijdag de eerste bladpuntjes van een van de aardperen opkomen. Met al die regen moet de moestuin binnen een paar weken wel losbarsten als de zon zich straks eens laat zien. Nog even en dan kunnen half mei -na de IJsheiligen- de bonen ook de grond in. 

Asperges en mispels

Groene asperges

Dit lekker lange Paasweekend gebruikt om in de tuin te werken; door het afwisselende weer blijft het beperkt door om en om te werken en wat andere dingen te doen. Een mooie combinatie eigenlijk. De asperges hebben het onder hun plastic tunneltje naar hun zin gehad en ik heb vrijdag al circa 12 asperges kunnen steken. Onder het nettunneltje is het toch wat kouder gebleven en die rij asperges was dan ook een stuk kleiner. Dit weekend heb ik de beide tunnels weggehaald omdat ik verwacht dat de meeste nachtvorsten nu wel weg zullen blijven. De peren staan gelukkig nog niet helemaal in bloei; alsof ze aanvoelden dat er vorst aan zat te komen; de pruim staat al wel volop in bloei, maar die boom staat iets meer beschut doordat ze naast de kas staat en zo iets minder last heeft van een koude westenwind.
De vorig jaar geplante mispel 'Nottingham' loopt uit met prachtig groen-rood blad en in elk bladpaar zie ik al knoppen zitten; dus dit jaar al bloemen en dus mispels; de kweepeer daarentegen doet nog helemaal niets en ik ben benieuwd of de struik de winter heeft overleefd. De stam voelt aan alsof hij nog leeft, maar ik zie nog nergens iets dat op uitlopen lijkt.

Mispel 'Nottingham'

Ik wilde de composthoop gaan omzetten, maar moest dan eerst de andere bak vol met inmiddels bruikbare compost leegmaken; vol enthousiasme begonnen met kruiwagens vol te scheppen, maar het is nu zoveel compost dat ik uiteindelijk besloot het geleidelijk aan te gaan doen en heb ik alleen compost bij de bramen, frambozen, vlier en rabarber gelegd. Als het gevaar op nachtvorst is geweken zal ik nog compost onder de bessenstruiken leggen en kijk dan nog wel waar ik de rest van de compost zal gebruiken. Eigenlijk moet ik 3 bakken hebben, maar daar is helaas geen ruimte meer voor.

De Yacon knollen zijn vrijdag al bezorgd en ik heb de knollen in potten opgepot en binnen bij het raam gezet; half mei kunnen ze dan uitgeplant worden. Gisteren heb ik in de tuin nog eens rond gekeken waar ze dan kunnen komen te staan en ik denk dat naast de kas nog wel twee mooie plekken over zijn; dan staan ze redelijk uit de wind en kan ik er ook goed bij. Deze week heb ik nog weer twee extra rabarberplanten besteld: 'Holsteiner Blut' en 'Valentine'; die ga ik dan zetten naast de rassen 'Red Champagne' en 'Sutton's Seedless'; zo krijg ik dan twee rijen rabarber aan weerszijden van het hoofdpad van mijn tuin. Vrijdag heb ik de eerste rabarber kunnen plukken van de al wat oudere onbekende planten; de vroegste daarvan geeft wat groen-rode stengels en is niet zo zuur, wat ik eigenlijk wel jammer vind. Er staat één plant tussen die pas later oogst geeft, maar die wel heerlijk rode friszure rabarber geeft. Nog even wachten dus.

Gisteren heb ik de kas eens uitgemest en schoongemaakt; de laag temperzon op de ruiten aan de buitenkant van de kas is nog goed genoeg voor een nieuw seizoen, dus die hoef ik dit jaar niet opnieuw aan te brengen. Binnen heb ik de oppottafels verzet zodat er straks meer ruimte is voor de tomatenplanten en pepers. Daarna de bovenste laag hooi en grond verwijderd en die op de composthoop, respectievelijk in de tuin gegooid; vervolgens in de ontstane geulen 8 grote gieters (10 liter)  water gegoten en daarna opgevuld met grond uit tomatengroeizakken; weer water gegeven en tot slot afgedekt met een nieuwe laag hooi en weer water gegeven. Een lekker stoffig klusje dus, maar nu is de kas gereed om volgende week de tomaten uit te planten.

Thuis nog de citrusafrikaantjes gezaaid en de al gezaaide palmkool en bladbroccoli is goed opgekomen en kunnen binnenkort in potjes of modules verspeend worden. Volgende week ga ik toch echt eens verder met het buiten in de volle grond zaaien van bietjes, snijbiet en koolrabi.

Lente of toch nog winter?

Wat een verschillen in temperatuur deze week: begin van de week leek het wel zomer, maar gisteren was het koud en hadden we nachtvorst. Afgelopen woensdag heb ik al een paar groene asperges kunnen steken maar door de kou groeien ze nu niet verder en moet ik op beter weer wachten. Om de asperges tegen de vorst te beschermen heb ik gisteren twee tunnels over de rijen gezet. Eentje van plastic modules en een van groen net. Afgelopen vrijdag heb ik de aardappels nog van biologische mest voorzien, rondom de rabarber en andere fruitstruiken eveneens wat  biologische mest gestrooid en bij de tuinbonen wat patentkali gesprenkeld. Ik moet er aan denken om een keer de grote zak met houtas die ik nog thuis heb liggen mee te nemen, zodat ik die as bij het fruit en de bonen kan strooien.
Met het ter plaatse zaaien in de tuin wacht ik nog maar 1 of 2 weken; het is nog vroeg in het jaar er is nog tijd genoeg om over een paar weken te beginnen met zaaien.

witte aalbes

De Gieser Wildeman peer heeft al bloesemknoppen die bijna opengaan. Ook bij de bessen zie ik al de kleine bloementrossen hangen. Hopelijk richt de nachtvorst niet al te veel schade aan aan de bloesem.

Omdat ik de tuin goed heb bijgehouden hoef ik nu even niet zo veel te doen en kan ik op mijn gemak rondlopen en kijken naar wat er allemaal weer opkomt. Als mijn buren mij zo bezig zien denken ze elke keer dat ik iets verloren ben, maar ik zie dan juist dat de Astrantia Hadspen Blood weer opkomt of ik zie ergens anders het pieprode puntje van een geranium; hoe de irissen de winter overleefd hebben en dat de sieruien opkomen. In deze tijd van het jaar is er zoveel te zien in de tuin en regelmatig ben ik weer aangenaam verrast met weer een teken van leven van planten die een paar weken geleden er nog zo goed als dood uitzagen.
Doordat ik het meeste onkruid er met de hand uittrek zie je ook beter wat 'onkruid' is en wat uitgezaaide planten zijn; op sommige plekken zie ik zelfs al kleine zichzelf uitgezaaid hebbende slaplantjes, die ik met schoffelen anders onthoofd zou hebben.

foto van http://www.permacultuurnederland

In de laatste Groei & Bloei las ik een artikel over Yacon-knollen; Yacon is een vaste plant uit de Andes en heet officieel Polymnia sonchifolia. De plant is lid van de familie van de Asteraceae, net als de zonnebloem en de aardpeer. De knollen hebben de bite van een rettich of radijs, terwijl de smaak in de richting gaat van peer en meloen en van het blad zou je thee kunnen zetten. Zo'n plant wil ik natuurlijk wel uitproberen en in mijn tuin zetten en gelukkig kan je nu bij Hortus in Amsterdam yacon knollen bestellen. Net als dahlia's kun je de knollen in de tweede helft van april planten en na de eerste nachtvorst, als de stengels zijn afgestorven, kun je oogsten. Er zullen dan twee soorten knollen zijn: kleinere knollen, net onder de stengels en grote knollen die dieper in de grond zitten. De eerste hebben ogen die weer gaan uitlopen en die kun je het volgende voorjaar weer uitplanten. De grotere, gladde knollen kun je eten. Omdat de plant net als de dahlia niet winterhard is loop je niet het risico dat heel je tuin vol met Yacon komt te staan (anders dan bijvoorbeeld de aardpeer die juist goed tegen vorst kan).