'To Bloom or not to Bloom'

Het is jammer genoeg nog steeds te koud 's nachts met temperaturen rond het vriespunt om de tomaten in de kas uit te planten; wat een verschil met vorig jaar toen april een erg warme maand was en de tomaten rond deze tijd al in de kas stonden. Ik moet dus nog even geduld uitoefenen en wachten op wat betere temperaturen.

Gieser Wildeman

De Gieser Wildeman peer heeft gelukkig geen schade van de vorst opgelopen en hangt vol met bloesem, terwijl de kleipeer -die het vorig jaar zo goed had gedaan- geen enkel bloempje heeft. Misschien een combinatie van beurtjaar en strenge vorst? De pruim daarentegen bloeit weer volop en ook de bloesemknoppen van de appels staan op het punt van open gaan. De in het najaar geplante kweepeer heeft zo te zien de vorst inderdaad niet overleefd en staat er dood bij. Ik wacht nog een maandje om te zien of er nog toch nog leven in zit, maar waarschijnlijk zit er niets anders op dan in het najaar een nieuwe struik te planten.

kleipeer

Betuwse kwets

Van de op 23 maart gepote aardappels zie ik op sommige plaatsen de Rattes al boven de aangeaarde heuveltjes verschijnen! In verband met de nachtvorsten heb ik er nog wat extra grond als bescherming op gelegd. Gisteren ben ik dan eindelijk begonnen met het eerste buiten zaaien van het jaar van paarse en lichtgroene koolrabi, een rijtje rucola, twee soorten bietjes en de donkerrode snijbiet 'Rhubarb Chard'. Deze week ga ik binnenshuis weer verder met het zaaien van courgettes, komkommer en pompoenen (een 'Hokkaido Mix' en 'Red Kuri'). Over een paar weken (rond half mei) kunnen dan de vele soorten bonen de grond in en alle voorgezaaide pepers, paprika's, artisjokken, courgettes, komkommers en pompoenen mogen dan ook eindelijk uitgeplant worden; het bizarre is dan dat ik dan tegen die tijd ook kan gaan starten met het zaaien van 'najaars'- groenten zoals roodlof, venkel, andijvie en veldsla, terwijl het toch nog eerst echt een keertje zomer zal moeten worden. Als je een moestuin hebt lijken de seizoenen wel erg hard voorbij te gaan!

Asperges en mispels

Groene asperges

Dit lekker lange Paasweekend gebruikt om in de tuin te werken; door het afwisselende weer blijft het beperkt door om en om te werken en wat andere dingen te doen. Een mooie combinatie eigenlijk. De asperges hebben het onder hun plastic tunneltje naar hun zin gehad en ik heb vrijdag al circa 12 asperges kunnen steken. Onder het nettunneltje is het toch wat kouder gebleven en die rij asperges was dan ook een stuk kleiner. Dit weekend heb ik de beide tunnels weggehaald omdat ik verwacht dat de meeste nachtvorsten nu wel weg zullen blijven. De peren staan gelukkig nog niet helemaal in bloei; alsof ze aanvoelden dat er vorst aan zat te komen; de pruim staat al wel volop in bloei, maar die boom staat iets meer beschut doordat ze naast de kas staat en zo iets minder last heeft van een koude westenwind.
De vorig jaar geplante mispel 'Nottingham' loopt uit met prachtig groen-rood blad en in elk bladpaar zie ik al knoppen zitten; dus dit jaar al bloemen en dus mispels; de kweepeer daarentegen doet nog helemaal niets en ik ben benieuwd of de struik de winter heeft overleefd. De stam voelt aan alsof hij nog leeft, maar ik zie nog nergens iets dat op uitlopen lijkt.

Mispel 'Nottingham'

Ik wilde de composthoop gaan omzetten, maar moest dan eerst de andere bak vol met inmiddels bruikbare compost leegmaken; vol enthousiasme begonnen met kruiwagens vol te scheppen, maar het is nu zoveel compost dat ik uiteindelijk besloot het geleidelijk aan te gaan doen en heb ik alleen compost bij de bramen, frambozen, vlier en rabarber gelegd. Als het gevaar op nachtvorst is geweken zal ik nog compost onder de bessenstruiken leggen en kijk dan nog wel waar ik de rest van de compost zal gebruiken. Eigenlijk moet ik 3 bakken hebben, maar daar is helaas geen ruimte meer voor.

De Yacon knollen zijn vrijdag al bezorgd en ik heb de knollen in potten opgepot en binnen bij het raam gezet; half mei kunnen ze dan uitgeplant worden. Gisteren heb ik in de tuin nog eens rond gekeken waar ze dan kunnen komen te staan en ik denk dat naast de kas nog wel twee mooie plekken over zijn; dan staan ze redelijk uit de wind en kan ik er ook goed bij. Deze week heb ik nog weer twee extra rabarberplanten besteld: 'Holsteiner Blut' en 'Valentine'; die ga ik dan zetten naast de rassen 'Red Champagne' en 'Sutton's Seedless'; zo krijg ik dan twee rijen rabarber aan weerszijden van het hoofdpad van mijn tuin. Vrijdag heb ik de eerste rabarber kunnen plukken van de al wat oudere onbekende planten; de vroegste daarvan geeft wat groen-rode stengels en is niet zo zuur, wat ik eigenlijk wel jammer vind. Er staat één plant tussen die pas later oogst geeft, maar die wel heerlijk rode friszure rabarber geeft. Nog even wachten dus.

Gisteren heb ik de kas eens uitgemest en schoongemaakt; de laag temperzon op de ruiten aan de buitenkant van de kas is nog goed genoeg voor een nieuw seizoen, dus die hoef ik dit jaar niet opnieuw aan te brengen. Binnen heb ik de oppottafels verzet zodat er straks meer ruimte is voor de tomatenplanten en pepers. Daarna de bovenste laag hooi en grond verwijderd en die op de composthoop, respectievelijk in de tuin gegooid; vervolgens in de ontstane geulen 8 grote gieters (10 liter)  water gegoten en daarna opgevuld met grond uit tomatengroeizakken; weer water gegeven en tot slot afgedekt met een nieuwe laag hooi en weer water gegeven. Een lekker stoffig klusje dus, maar nu is de kas gereed om volgende week de tomaten uit te planten.

Thuis nog de citrusafrikaantjes gezaaid en de al gezaaide palmkool en bladbroccoli is goed opgekomen en kunnen binnenkort in potjes of modules verspeend worden. Volgende week ga ik toch echt eens verder met het buiten in de volle grond zaaien van bietjes, snijbiet en koolrabi.

Lente of toch nog winter?

Wat een verschillen in temperatuur deze week: begin van de week leek het wel zomer, maar gisteren was het koud en hadden we nachtvorst. Afgelopen woensdag heb ik al een paar groene asperges kunnen steken maar door de kou groeien ze nu niet verder en moet ik op beter weer wachten. Om de asperges tegen de vorst te beschermen heb ik gisteren twee tunnels over de rijen gezet. Eentje van plastic modules en een van groen net. Afgelopen vrijdag heb ik de aardappels nog van biologische mest voorzien, rondom de rabarber en andere fruitstruiken eveneens wat  biologische mest gestrooid en bij de tuinbonen wat patentkali gesprenkeld. Ik moet er aan denken om een keer de grote zak met houtas die ik nog thuis heb liggen mee te nemen, zodat ik die as bij het fruit en de bonen kan strooien.
Met het ter plaatse zaaien in de tuin wacht ik nog maar 1 of 2 weken; het is nog vroeg in het jaar er is nog tijd genoeg om over een paar weken te beginnen met zaaien.

witte aalbes

De Gieser Wildeman peer heeft al bloesemknoppen die bijna opengaan. Ook bij de bessen zie ik al de kleine bloementrossen hangen. Hopelijk richt de nachtvorst niet al te veel schade aan aan de bloesem.

Omdat ik de tuin goed heb bijgehouden hoef ik nu even niet zo veel te doen en kan ik op mijn gemak rondlopen en kijken naar wat er allemaal weer opkomt. Als mijn buren mij zo bezig zien denken ze elke keer dat ik iets verloren ben, maar ik zie dan juist dat de Astrantia Hadspen Blood weer opkomt of ik zie ergens anders het pieprode puntje van een geranium; hoe de irissen de winter overleefd hebben en dat de sieruien opkomen. In deze tijd van het jaar is er zoveel te zien in de tuin en regelmatig ben ik weer aangenaam verrast met weer een teken van leven van planten die een paar weken geleden er nog zo goed als dood uitzagen.
Doordat ik het meeste onkruid er met de hand uittrek zie je ook beter wat 'onkruid' is en wat uitgezaaide planten zijn; op sommige plekken zie ik zelfs al kleine zichzelf uitgezaaid hebbende slaplantjes, die ik met schoffelen anders onthoofd zou hebben.

foto van http://www.permacultuurnederland

In de laatste Groei & Bloei las ik een artikel over Yacon-knollen; Yacon is een vaste plant uit de Andes en heet officieel Polymnia sonchifolia. De plant is lid van de familie van de Asteraceae, net als de zonnebloem en de aardpeer. De knollen hebben de bite van een rettich of radijs, terwijl de smaak in de richting gaat van peer en meloen en van het blad zou je thee kunnen zetten. Zo'n plant wil ik natuurlijk wel uitproberen en in mijn tuin zetten en gelukkig kan je nu bij Hortus in Amsterdam yacon knollen bestellen. Net als dahlia's kun je de knollen in de tweede helft van april planten en na de eerste nachtvorst, als de stengels zijn afgestorven, kun je oogsten. Er zullen dan twee soorten knollen zijn: kleinere knollen, net onder de stengels en grote knollen die dieper in de grond zitten. De eerste hebben ogen die weer gaan uitlopen en die kun je het volgende voorjaar weer uitplanten. De grotere, gladde knollen kun je eten. Omdat de plant net als de dahlia niet winterhard is loop je niet het risico dat heel je tuin vol met Yacon komt te staan (anders dan bijvoorbeeld de aardpeer die juist goed tegen vorst kan).

Een heerlijk begin

aspergepunt

Het lijkt wel zomer zo'n heerlijk weer is het nu en dus geweldig weer om in de tuin te werken. De vroege aardappels zitten in de grond; dit jaar heb ik weer gekozen voor Rattes en om uit te proberen het ras Linzer Delikatess. Ook de tuinbonen, Karmazyn, Leidse Hangers en Aguadulce zijn inmiddels groot genoeg om uit te planten en die hebben dus ook een plekje in de tuin gekregen naast de aardappels. De eerste asperges komen nu zelfs al boven de grond! Doordat ik ze als groene asperges kweek hoef ik de grond niet op te hogen en daardoor zie je eerder de punten verschijnen. Als het zo doorgaat kan ik volgende week al de eerste asperges steken.

Loganbes

De loganbes heeft gelukkig geen last gehad van de strenge vorst en begint al uit te lopen en er komen ook al prachtige nieuwe scheuten in de voet van de plant aan. Al het fruit (aardbeien, bessen, bramen, frambozen, appels, peren en pruim) begint al uit te lopen; dat wordt weer heerlijk smullen dit jaar. De in het najaar geplante mispel loopt ook uit, maar de eveneens eind vorig jaar geplante kweepeer vertoont helaas nog geen teken van leven. De stam is zo te voelen goed, maar de zijtakjes zijn denk ik dood. Even afwachten dus.
Ook zijn er nu meer mensen in hun tuin bezig en zo kan ik tussen het werken door ook met de buren af en toe een praatje maken en de laatste nieuwtjes uitwisselen.

Bij denieuwetuin2012 heb ik deze week nog zaad voor citrusafrikaantjes 'lemon gem' en 'orange gem' en saffloer (cathamus tinctorius) besteld en vandaag zijn de zaden al bezorgd. De eetbare afrikaantjes wil ik straks tussen de palmkool uitplanten en de saffloer zal ik ter plaatse ergens in de tuin nog gaan zaaien. Morgen ga ik dan eindelijk beginnen met het zaaien van de cavolo nero en de bladbroccoli en nog wat soorten bindsla. Met het ter plaatse zaaien van bietjes en snijbiet wacht ik nog even tot begin april.

uien, aardappels, aardperen en tuinbonen nog even onzichtbaar

Lentegevoel

Naamloze rabarber

Gisteren een vrije dag genomen en heerlijk in de tuin gewerkt. Alle planten beginnen nu goed uit te lopen en zo te zien zijn er geen vorstslachtoffers gevallen. De frambozen, vlier, rabarber, de rode bes Jonkheer van Tets en de peren beginnen blad te maken en ook bij de doornloze bramen en de loganbes komen al nieuwe scheuten boven de grond uit. De drie 'oudere' rabarberplanten hebben al flink blad en staan er nu al prachtig bij; de vorig jaar nieuw geplante soorten zie ik ook al opkomen; met name het vroege ras Timberley Early (een groenstelige maar blijkbaar heel zoete rabarber) ziet er al goed uit. Van Sutton's Seedless zijn piepkleine puntjes zichtbaar en van Red Champagne (ik denk tenminste dat die het is) iets grotere rode groeipuntjes.

Timberley Early

Van de later ontvangen vervanger Frambozenrood (voor Valentine; die was helaas niet aangeslagen) kan ik nog niet zeggen of die iets gaat doen; vorig jaar heeft die maar heel even piepklein blad gehad, dus ik kan nu alleen maar hopen dat alle energie naar de wortel was gegaan en dat deze binnenkort toch boven de grond gaat komen.

Rode bes Jonkheer van Tets

Ik heb al het snoeiafval dat in de winter op de grond heeft gelegen nu verzameld en een deel meegenomen om thuis weg te gooien, een deel op de composthoop gegooid en de grootste takken gebundeld om later mee te nemen. De vlinderstruik heb ik nu ook teruggeknipt, zodat ze dit jaar weer mooie donkerpaarse bloemen op ooghoogte kan geven.

Aardpeertjes

Na lang zoeken en dubben heb ik gelukkig toch een plekje gevonden waar de aardperen kunnen staan. Het is moeilijk inschatten in een lege wintermoestuin, want je vergeet snel hoe groot planten in een paar maanden kunnen worden. Omdat de aardperen ook zo hoog worden wilde ik ook rekening houden met de zon en daardoor de schaduw die de planten geven. Maar ze staan nu in een Zuid-Noord rijtje aan de Oost-kant van de tuin, met voldoende ruimte aan alle kanten om er langs te kunnen blijven lopen.

Ik heb nog een kruiwagen mest kunnen halen en een deel daarvan heb ik op de composthoop gegooid en de rest op het deel van de tuin waar straks de aardappels komen. Ook heb ik rond alle rozen biologische rozenmest gestrooid. De pas geplante nieuwe rozen beginnen al bijna uit te lopen!
De tomaten, pepers, artisjokken en paprika's groeien nog steeds lekker door en volgende week ga ik beginnen met een volgende zaaironde; ik ga dan de palmkool en bladbroccoli zaaien.

Vervolg verspenen



Paprika's Ampuis

Omdat het helaas weer zo'n druilerige dag is, heb ik vandaag maar binnenshuis de resterende zaailingen verspeend. De blokpaprika's Four Star en en Ampuis zijn inmiddels goed opgekomen en laten zich makkelijk verspenen; de pepermix is wat minder goed opgekomen, maar ook die zijn nu verspeend. Omdat er nu niet genoeg ruimte meer onder de groeilamp is voor alle potjes, heb ik de artisjokken en blokpaprika's voor het raam gezet; ook staan daar de Rattes en Linzer Delikatess aardappelen in eierdozen om ze wat te laten kiemen voordat ze eind van de maand de grond in gaan.

Paprika Four Star

Afgelopen week heb ik de bakken met de Aguadulce tuinbonen binnen gezet om te kijken of de zaden nog wilden ontkiemen. Tot mijn verrassing was er na een paar dagen een begin van leven te zien en hebben gelukkig in ieder geval een aantal bonen de strenge vorst overleefd. Nu een aantal plantjes al bijna10 centimeter hoog is, heb ik de bakken weer buiten in de koude bak gezet. De rode tuinbonen die ik een paar weken later heb gezaaid staan nog buiten en beginnen wat groene punten te vertonen. Ze geven in ieder geval een goede indicatie van tijdstip van opkomen.

Gisteren zijn de bij Vreeken bestelde rootrainers bezorgd, evenals de bladbroccoli Minestra Nera, palmkool Cavolo Nero en de Karmazijn tuinbonen; die laatste bewaar ik nu dan maar, om ze volgend jaar te zaaien. Helaas kreeg ik ook bericht dat de begin februari bestelde aardperen Fleuron d'Anjou nu uitverkocht blijken te zijn, maar gelukkig wil Natascha Boudewijn van greendelicious.nl mij nog een paar aardpeertjes toezenden. Ik verheug mij nu al op mijn eerste oogst van aardperen in het najaar!

Eerste zaailingen al verspenen

De op 18 februari gezaaide tomaten zijn al zo ver dat ik ze in grotere potjes kan verspenen. De dix doigts de naples en repreco paste zijn alle heel goed en sterk opgekomen, evenals de black prince. Dat wordt moeilijk kiezen straks; mijn kas is niet zo groot en er kunnen maar zes planten aan één kant in de kas; de pepers en de ossenhart tomaat wil ik aan de andere lange kant zetten. Omdat de artisjokken al met hun wortels buiten de zaaipotjes begonnen te groeien, terwijl ze nog maar net hun eigen 1e blaadjes aan het aanmaken zijn, heb ik ze ook al omgepot. De pepers en paprika's zijn goed opgekomen, maar hoeven nu nog niet verspeend te worden.

Vrijdag de resten van de afgestorven vaste planten in het bloemendeel van de tuin opgeruimd en op de composthoop gegooid, een paar uur besteed aan het weghalen van onkruid in het moestuingedeelte en de grond wat losgeharkt met de cultivator. Gisteren heb ik de sjalotten Red Sun, de rode en de gele plantuien gepoot; dat deel bleek gelukkig iets groter te zijn dan ik oorspronkelijk had opgemeten. Het blijkt 4 x 6 meter te zijn (in plaats van 2 x 6 meter) waar de uien en de bonen dit jaar moeten komen; de uien staan op 5 m2, dus er blijft nog genoeg ruimte over om straks alle bonensoorten kwijt te kunnen. De moestuin is er nu klaar voor!