Einde vakantietijd

Mijn vakantie zit er al weer bijna op en eigenlijk ook zo'n beetje het moestuinseizoen; beide zijn voorbij gevlogen. Van zaaien en uitplanten naar oogsten en weer afbouwen en plannen maken voor een nieuw seizoen komend jaar. De tuin zelf begint nu weer wat vorm te krijgen nu ik een groot aantal van de vaste planten er eindelijk uit heb gekregen; de rozen en de fruitbomen zijn na een paar jaar al wat groter geworden en maken dat de tuin wat meer body heeft. Ook weet ik nu na een paar jaar tuinieren wat wel en wat helaas wat minder goed gaat, los van het feit dat moeder natuur ook nog een grote vinger in de pap heeft en er voor zorgt dat zelfs de beste plannen verkeerd kunnen uitpakken. Dit jaar is een vreemd jaar geweest: een te koud en te nat voorjaar en een zomer die pas de laatste weken echt even haar gezicht heeft laten zien.

afrikaantjes rondom de palmkool en rozenstruiken op de achtergrond

Door de late strenge vorst en het rare weer heb ik dit jaar helaas geen appels, geen bramen, weinig aardbeien, maar weer wel heel veel kruisbessen, witte aalbessen en dit jaar een eerste oogst van blauwe bosbessen gehad. De bonen zijn pas laat op gang gekomen, wat dan weer een voordeel is, want terwijl mijn buren al vroeg van hun bonen genoten, ben ik nu in ons complex de enige die nog wekelijks bonen kan plukken. De combinatie citrusafrikaantjes met palmkool blijkt ook een goede keuze te zijn geweest, want er is nog geen rups te zien op mijn koolplanten en de planten zelf groeien als 'kool'; ook de courgettes, snijbiet en bietjes doen het dit jaar weer prachtig en ik had een geweldig goede oogst van aardappels, uien en knoflook, waarmee ik de winter voorlopig wel doorkom.

courgettes

Ook de rozen in mijn tuin staan er prachtig bij en het ziet er naar uit dat mijn allergrootste wens om naast een moestuin ook een 'rosarium' te hebben een beetje gaat uitkomen. Er staan nu zo'n 30 verschillende rozen in mijn tuin en met een beetje geluk worden er dat aan het eind van het jaar 40 soorten. Toegegeven een rosarium hoort waarschijnlijk veel meer rozen te herbergen, maar voor mij is het elke keer weer een genoegen om naar mijn rozen te gaan en te kijken hoe ze er bij staan.

Cardinal de Richelieu in juni



Weer oogsten

Ondanks dat ik 1 volle week niet naar de tuin ben geweest, ziet hij er gelukkig nog behoorlijk uit. Eén buurman is een maand weg geweest en hij heeft nu zijn tuin denk ik opgegeven! Het is een groot oerwoud van onkruid geworden en zijn bessen- en frambozenstruiken zijn bijna niet meer terug te vinden.Vorige week heeft hij een hele dag besteed aan het onkruid weghalen, maar toen ik gisteren langs zijn tuin kwam was daar weinig van te zien. Hij had vorig jaar een nieuw stukje grond erbij genomen en dat vol gezet met fruitstruiken; het laat maar weer eens zien hoe vaak mensen zich vergissen in de hoeveelheid werk die er mee gemoeid is om de tuin ook redelijk onder controle te houden; de meeste tijd gaat immers altijd op aan het onkruid de baas proberen te blijven. Bij mij is dat nu hoofdzakelijk nog het schoffelen van alle zichzelf uitzaaiende vaste planten en gisteren ben ik ruim 2 uur met de schoffel over de paden en lege stukken van de tuin gegaan en vervolgens nog een uurtje op mijn knieën om tussen de groenten het onkruid weg te halen. Bij de paprika's zag ik dat er een gat in de grond zat en toen ik beter keek zag ik dat zich daarin tot mijn verbazing een kikker (of een salamander?) had verstopt die mij aan zat te kijken, maar zich verder niet verroerde (behalve om adem te halen). Ik ben meerdere keren gaan kijken, maar helaas heeft hij zich niet vertoond en bleef zitten waar hij zat, waardoor ik nog niet weet wat het was; hij was heel donker grijs of bruin met een redelijk spitse bek, maar ik kon alleen zijn kop en voorpoten zien.

De pruimen beginnen nu te verkleuren, maar er zijn er dit jaar helaas ook een aantal die door schimmels aangetast zijn; ik heb de aangetaste pruimen waar ik bij kon in ieder geval weggehaald en hopelijk blijven er straks nog wel wat pruimen over om te oogsten. Dit jaar is het een slecht jaar voor de boom: eerst een flinke aantasting door wollige luis, vervolgens de pruimenmot en nu de schimmel.

diverse soorten pompoenen (Hokkaido Mix)

De pompoenen doen het in ieder geval wel goed en er zitten al enkele fraaie exemplaren aan te komen; de komkommer doet het wat minder: pas 1 vrucht dit jaar. Maar de trouwe courgettes geven weer volop vruchten, alhoewel het typisch is dat van de 2 planten het altijd maar 1 plant is die veel vruchten geeft, terwijl het dezelfde rassen zijn.

De stokbonen (Borlotti, Dynajec, Trionfo Violetto en Grote Spaanse Witte) gaan goed en ik hoop volgende week de eerste borlotti bonen en de paarse snijbonen Trionfo te kunnen plukken. De lage zwarte droogbonen Coco Noir groeien redelijk maar ik denk dat ik er te weinig van heb gezaaid om flink van te kunnen eten.

paarse snijbonen

Wel de eerste tomaten kunnen plukken: 1 grote Coeur de Boeuff tomaat, een paar dix doigts de Naples en een groot aantal Black Prince tomaten; met name die laatste tomaten zijn overheerlijk; bijna zwart van binnen en verrukkelijk sappig.

Eindelijk ook de venkel en de radicchio uitgeplant; de venkel staat nu op het bed waar de aardbeien stonden en de radicchio op het stuk grond waar de aardappels hebben gestaan; sla is dit jaar geen succes gebleken, wat op zich wel jammer is; misschien dat ik deze week nog wat probeer te zaaien of anders kijk of er nog wat slaplantjes te koop zijn. Niet vergeten om binnenkort ook weer andijvie en veldsla te zaaien.

uitgeplante radicchio

en venkel

Vakantie

Na een heel jaar werken eindelijk vakantie; heerlijk: niets moet en alles kan en ook het weer werkt even mee. Gisteren was het hier warm, zonnig en droog en heb ik een lange dag in de moestuin doorgebracht. Eerst met het gewoon lekker rondlopen en vervolgens met het bekijken wat anders moet in de tuin. Doordat ik de afgelopen weken veel van de zichzelf enorm uitzaaiende vaste planten heb verwijderd kan ik nu ook zien waar misschien plaats is om nog meer rozen te zetten! Als ik optimistisch ben is er plek voor zeker 10 nieuwe rozen, maar ik kan het misschien maar beter iets meer bescheiden houden. Zal de komende weken dus nog kritisch blijven kijken naar potentiële plekken. Eén roos van mijn verlanglijstje moet er zeker komen en dat is de rugosa roos Ritausma die ik vorige week bij kwekerij De Bierkreek heb gezien; er is een hele mooie plaats vrijgekomen in de buurt van de rugosaroos Blanc Double de Coubert, naast een van de appelbomen.

herfstframboos Autumn Bliss

beginnende framboos naast bloem

De tuin zelf staat er redelijk bij en de bonen beginnen goed te groeien; nog even en ik kan de eerste bonen plukken; ook de tomaten, bietjes, snijbiet, koolrabi, palmkool en paprika's groeien goed. Alleen de sla en de artisjokken gaan dit jaar niet goed. Aan slechts één artisjokplant zit nu een kleine artisjok; de rest heeft alleen nog maar blad aangemaakt. Ook aan de bramen hangen dit jaar weinig vruchten, maar de vorig jaar geplante frambozen doen het geweldig en daar zal ik binnenkort zo te zien bakken vol van kunnen plukken.

rode paprika

en naar rood verkleurend

Glorie van Holland halfstam appel

De appelbomen hebben dit jaar maar weinig vruchten en ik zag dat van de paar appels die aan de Glorie van Holland hangen, er al eentje door de vogels is aangevreten; hopelijk blijven ze van de andere appels af. Maar de vlier daarentegen hangt nu vol met bessen, dus dat wordt straks heerlijk vlierbessensiroop maken. De struik begint alleen wel erg groot te worden en ik zal hem komend voorjaar maar verder terugsnoeien dan ik dit jaar heb gedaan. Voor nu heb ik een paar van de langste takken wat teruggeknipt. Ook de leiappels heb ik alweer flink in model gebracht door alle lange scheuten tot op 1 à 2 bladeren terug te knippen.


De thuis gezaaide venkel en radicchio staan er na het verspenen goed bij en kunnen binnenkort uitgeplant worden; ik denk dat ik dit jaar eens op de leeg blijvende stukken grond wat groenbemester ga inzaaien; waarschijnlijk de mooie phacaelia (ook wel bijenbrood genoemd).

Geen sportschool nodig

Na een dag hard werken is de tuin weer een beetje leger! Eerst begonnen met het afknippen van de uitlopers van de aardbeien, vervolgens al het blad afgeknipt en tot slot de planten zelf opgegraven; de buurman vertelde zo mooi dat ik het beste de planten gewoon kon omspitten; dat had hij zelf ook gedaan. Leuk gezegd, maar die kracht heb ik dus niet. Door de regen van de afgelopen tijd kreeg ik de planten zelf al amper uit de grond, laat staan dat ik ze met de schop kon onderwerken. Daarom de planten uitgegraven en diepere kuilen gemaakt. Toen de planten in stukken gehakt en ondersteboven in de plantgaten gelegd en tot slot weer afgedekt met grond!
Toen ik daarmee klaar was met de tweede klus begonnen: het opgraven van de aardappels van zo'n 30 planten. Gelukkig was het vandaag droog en heb ik de aardappels in de zon wat kunnen laten drogen. Daarna de aardappels, de sjalotten en de knoflook -die nog in de kas te drogen hadden gelegen- in de kruiwagen gedaan en vast naar mijn auto gebracht.

Blauwe bosbessen

Tussendoor de meeste blauwe bosbessen geplukt; die zien er prachtig fluweelachtig uit en doordat de struik met een net was afgedekt heb ik dit jaar voor het eerst een bakje vol met bessen kunnen oogsten.

garnalenboontjes

Van een andere buurman had ik een flinke zak met sperziebonen gekregen; ik had toen nog niet in de gaten dat mijn sperziebonen (garnalenboontjes) ook al plukrijp waren en van de struiken heb ik een flinke hoeveelheid boontjes geplukt; benieuwd hoe die smaken. De vier soorten klimbonen beginnen nu eindelijk goed te groeien en staan volop in bloei, terwijl de eerste bonen langzaamaan wat groter worden.

Ik zag tot mijn verrassing dat er flinke uitlopers gevormd waren aan de roos Comtesse de Lacépède en wat kleinere uitlopers aan de roos Mme. Legras de St. Germain. Vorig jaar had ik ze van die laatste roos afgetrokken omdat ik dacht dat het wilde scheuten waren; dat bleek achteraf niet het geval te zijn, dus nu blijf ik er mooi af. Hebben deze rozen het op de zandgrond dan blijkbaar toch wel naar hun zin. In ieder geval alle rozen vandaag nog biologische mest gegeven; iets te laat denk ik, maar ik vergat het steeds. De pas geplante nieuwe roos Baron J-B Gonella staat nu in bloei met fuchsiaroze bloemen, zo fel, dat ze bijna licht geven! Ik had denk ik de bloemknoppen er beter uit kunnen halen, zodat de plant een goed wortelstelsel kan maken, maar ik was te benieuwd naar de bloemen van deze roos en heb dat dus niet gedaan; door de vele regen gok ik er op dat de plant toch wel goed zal aanslaan.

nieuwe scheuten Comtesse de Lacépède

Klus geklaard

Vrijdag en zaterdag lange dagen in de tuin gewerkt en er begint eindelijk weer wat lijn zichtbaar te worden nu een groot deel van het kattekruid en de salie er uit is. Vrijdag een begin gemaakt met het afvoeren van kruiwagens vol plantenafval. De twee compostbakken van ieder 1m3 zitten nu tot de rand vol. Zaterdag was ik bezig met de laatste resten om die in grote afvalzakken mee naar huis te nemen, toen de eigenaar van de grond mij zo bezig zag. Hij zei dat ik veel beter de resten op het toegangspad kon gooien. Door de vele regen en omdat er soms met auto’s over heen gereden wordt, zitten er nogal wat kuilen in die met plantafval goed opgevuld kunnen worden en van dat aanbod heb ik dus dankbaar gebruik gemaakt.

Betuwse kwetsen

blauwe bosbes

Ik ben er jammer genoeg niet meer aan toe gekomen om de aardappels uit de grond te halen; dat is nog een klus om volgende week te doen. De bosbessen beginnen mooi blauw te kleuren en het is goed dat ik een net over de struik heb gedaan; van de andere struik hebben de vogels alle bessen al opgegeten. De pruimenboom hangt vol met pruimen, maar veel pruimen zijn beschadigd en ik vrees dat er wel weer veel wormpjes van de pruimenmot (of een ander beest) in de pruimen zullen zitten; gelukkig maar dat het een bakpruim is en de pruimen in taarten of andere gerechten verwerkt gaan worden.

Grote Spaanse Witte stokboon

Coeur de Boeuff tomaten

De sperzieboontjes kunnen al bijna geoogst worden en de klimbonen staan nu volop in bloei, terwijl mijn buurman al volop snijbonen kan plukken, maar ik mocht gisteren bij hem al een lading bonen plukken. Ook de tomaten gaan goed, alhoewel de meeste nog geel of groen zijn, maar misschien dat over twee weken een aantal tomaten al rijp zal zijn. Al met al ziet de tuin er –ondanks de vele regen- toch heel behoorlijk uit, maar ik verwacht, nu het eindelijk warmer en droger wordt, dat het onkruid de komende dagen wel aardig zijn best zal doen om mij aan het werk te blijven houden.

De roos Baron J-B Gonella staat inmiddels in de tuin in naast de Gallica roos Agatha en heeft een paar knoppen waarvan ik benieuwd ben wanneer ze open gaan; deze week nog maar eens gaan kijken om op tijd een foto van de bloemen te kunnen maken.

Baron J-B Gonella (met op achtergrond William Shakespeare 2000)

Weer oogsten

Omdat gisteren de zon even scheen 's middags een paar uur vrij kunnen nemen en naar de tuin geweest om weer eens wat te kunnen oogsten. Ondanks de slechte zomer ligt de tuin er toch nog redelijk bij (behalve dan dat het onkruid ook weelderig groeit). Nog wat meer van de vaste planten eruit getrokken en nu is het deel bij de appelbomen ook weer wat begaanbaarder. Ik zag nu pas dat de roos Quatre Saisons een paar flinke wilde scheuten (met doorns) had aangemaakt; ik dacht dat wilde scheuten altijd doornloos waren, maar heb me hier dus denk ik vergist. Ik heb ze in ieder geval maar van de plant afgetrokken. Afgelopen weekend ben ik nog naar het rozenfestival van kwekerij de Bierkreek in Zeeland geweest en heb daar nog weer een nieuwe extra roos voor mijn tuin gekocht (Baron J-B Gonella, een bourbonroos); ik hoop dat ik deze roos dit weekend nog in de tuin een plaatsje kan geven, maar eerst moeten er dan wat andere planten nog uit om ruimte te maken.

Quatre Saisons

De rode bes Rovada (een later ras) draagt voor het eerst wat bessen en die heb ik nu allemaal geplukt; ook de rode kruisbessen zijn rijp en de jonge struik is nu al goed voor bijna 2 kilo bessen. Het net dat over de rode kruisbessen zat heb ik over de grootste bosbessenstruik gedaan; ze beginnen nu lichtblauw te kleuren en door de vele regen worden het straks in ieder geval mooie grote bessen. Een tweede nog wat kleinere struik heb ik niet afgedekt, dus die bessen zullen straks wel door de vogels opgegeten worden!

Gisteren ook twee aardappelplanten opgegraven: 1 x die van de La Ratte D'Ardeche en 1 x van Linzer Delikatess. Die laatste zien er mooi uit, maar halen het qua smaak toch niet bij de rattes en dus houd ik het volgend jaar dan alleen nog maar bij de rattes. Scheelt weer ruimte in de tuin. Het valt me mee dat de aardappelplanten er nog mooi bij staan; met al die regen loop je een grote kans op besmetting met de aardappelziekte.



Linzer Delikatess net uit de grond

.. en gekookt

De een paar weken geleden gezaaide knolvenkel en radicchio zijn goed opgekomen en kunnen dit weekend al verspeend worden. Als straks de tuinbonenplanten geruimd worden is er weer plaats om ze uit te planten; dan hebben de courgettes ook wat meer ruimte, want die had ik dicht tegen de tuinbonen aan geplant. Er zitten nu al een paar mooie courgettes aan, maar ik ben gisteren helaas vergeten ze af te snijden. Ook de tomaten doen het goed en aan de dix doigts de naples hangt al de eerste rode tomaat; die is gisteren door de rode ijsbergsla gegaan. Het is een vrij droge maar wel heerlijk smakende tomaat; die mag volgend jaar denk ik wel terugkomen.

Hard werken in de moestuin

Een van de redenen om een paar jaar geleden met een volkstuin te beginnen was om uit te proberen hoe een grote tuin met het daarbij behorende werk mij zou bevallen, voor het geval ik ooit de gelukkige eigenaar van een boerderijtje met moestuin zou worden. Dat boerderijtje is voorlopig nog niet in zicht, maar ik weet inmiddels wel dat zichzelf uitzaaiende vaste planten in een moestuin niet erg handig zijn. Ik ben meer tijd kwijt met het onder controle houden van het bloemendeel dan met de moestuin zelf. Na het oneindige werk gisteren van terugknippen van de tientallen enorm groot geworden Salvia Nemerosa's heb ik mij vandaag voorgenomen dat de meeste van deze planten en de velden van kattekruid (Nepeta faassinni) er uit gaan en vandaag heb ik daar een begin mee gemaakt.
Een aantal van mijn rozen en andere planten is nu inmiddels bevrijd, maar ik vrees dat er nog heel wat dagen en uren in gaan zitten voordat het er weer uitziet zoals het er naar mijn idee uit hoort te zien.

Een volgend probleem is natuurlijk waar ik al die bergen uitgestoken planten laat; zo te zien gaat het nu al om meer dan één grote aanhangwagen vol (die ik helaas niet heb!). Zodra die planten er uit zijn, kan ik een inschatting maken welke planten verder mogen blijven, welke eventueel ook nog het veld moeten ruimen en welke als vervanging aangeplant kunnen worden. Voordeel is wel dat er vast nog wel enkele nieuwe rozenstruiken bij kunnen komen.

Naast al dat ondankbare en zware werk heb ik vandaag gelukkig wel even tijd gevonden om in ieder geval de knoflook te oogsten en de rijen met sjalotten. De gele en rode uien laat ik nog even verder groeien, totdat ook dat blad verder afgestorven is. Ook heb ik vast één aardappelplant van de rattes opgegraven om te kijken hoe de aardappels het doen. Ze groeien goed, maar het kan geen kwaad als ze nog wat langer in de grond blijven.


















Deze week heb ik 's avonds een emmer met groen/gele kruisbessen geplukt en ook een aantal bakjes van prachtige grote witte bessen. Gisteren bleek dat ik daar goed aan had gedaan want de vogels hadden alle nog aan de struik hangende witte bessen opgegeten en waren nu bezig met de kruisbessen! Toch hingen er daar nog steeds genoeg van aan en heb ik nog een halve emmer vol kruisbessen geplukt en de rest maar voor de vogels laten hangen. Die maakten daar vandaag dan ook dankbaar (denk ik) gebruik van. Ook de zwarte bes hangt voor het eerst vol met vruchten, en ook daarvan heb ik al een grote bak kunnen plukken.

De klimbonen beginnen nu hoogte te maken en ook de rest van de groenten gaat de goede kant op. Vorige week heb ik thuis radicchio en venkel gezaaid, en het zaaisel is goed opgekomen en staat nu in zaadtrays op mijn balkon. Hopelijk heb ik deze week eens tijd om nog tuinbonen te plukken. Doordat ik de planten met een net heb afgedekt tegen de vogels vergeet ik ze zelf te plukken en ik zag vandaag dat er wel honderden flinke bonen aan de planten hangen. Nog een 'klusje' dat moet gebeuren.